Dzień wolny za święto w sobotę – poradnik pracodawcy

Święta obniżają wymiar czasu pracy tylko gdy przypadają w innym dniu niż niedziela. Jeśli ustawowe święto wypada w sobotę, wielu przedsiębiorców zastanawia się, czy i kiedy muszą wyznaczyć dzień wolny. Przygotowany poradnik wyjaśnia obowiązki pracodawcy wynikające z Kodeksu pracy, wskazuje, kiedy dodatkowy wolny dzień się należy i jak sprawnie zaplanować harmonogram pracy w firmie. 

Najważniejsze informacje:

1. Dni ustawowo wolne od pracy, które w 2026 roku wypadają w sobotę, to 15 sierpnia i 26 grudnia. 
2. Święto w innym dniu niż niedziela obniża wymiar w okresie rozliczeniowym (zwykle o 8 h, przy niższej normie - odpowiednio mniej). Gdy wypada w sobotę, pracodawca uwzględnia to w grafiku, najczęściej wyznaczając inny dzień wolny.
3. Święto wypadające w sobotę obniża wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym (zwykle o 8 godzin, przy niższej dobowej normie - o liczbę godzin tej normy), więc grafik musi uwzględniać odpowiednio mniej godzin.
4. Praca w święto jest rozliczana osobno i wymaga rekompensaty, co do zasady dniem wolnym, a gdy to niemożliwe – dodatkiem 100%.
5. Choroba pracownika w wyznaczonym dniu wolnym nie tworzy prawa do kolejnego wolnego dnia. 

Podstawa prawna i znaczenie sobotniego święta

Kodeks pracy określa zasady ustalania wymiaru czasu pracy w okresie rozliczeniowym, a każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża ten wymiar ( o 8 godzin, a przy niższej dobowej normie - o liczbę godzin tej normy, np. 7 godzin). Pracodawca powinien więc tak ułożyć rozkład czasu pracy, aby liczba zaplanowanych godzin nie przekroczyła obniżonego wymiaru.

Gdy święto wypada w sobotę, która jest dla pracownika dniem wolnym z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy, zazwyczaj oznacza to wyznaczenie innego dnia wolnego w tym samym okresie rozliczeniowym (albo – zależnie od systemu – zaplanowanie mniejszej liczby godzin). Za samo obniżenie wymiaru z tytułu święta nie przewiduje się „zamiany na pieniądze”, natomiast za pracę w święto, gdy nie można udzielić dnia wolnego, przysługuje dodatek. 

Kiedy należy udzielić dnia wolnego za święto w sobotę?

Jeżeli w danym rozkładzie czasu pracy święto przypadające w sobotę wymaga wyznaczenia innego dnia wolnego (dla zachowania przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy), termin tego wolnego ustala pracodawca (jednostronnie albo w porozumieniu z pracownikiem) i musi on przypadać w tym samym okresie rozliczeniowym.

Przy miesięcznym okresie rozliczeniowym wolne należy udzielić w tym miesiącu, a przy dłuższym – w dowolnym miesiącu, najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego. W praktyce często wybiera się piątek przed świętem lub poniedziałek po nim. W niektórych rozkładach obniżenie wymiaru można też zrealizować przez zaplanowanie mniejszej liczby godzin pracy w okresie (np. krótszą zmianę), a nie przez cały dodatkowy dzień wolny.

Jak wyznaczyć dzień wolny za święto w sobotę - kroki dla pracodawcy

Wyznaczenie dnia wolnego powinno przebiegać w sposób zgodny z przepisami i organizacją pracy w firmie. Oto sugestie:

1. Analiza harmonogramu – sprawdź plan pracy w okresie rozliczeniowym, uwzględnij liczbę świąt przypadających w sobotę i dostępność zespołu.
2. Wybór terminu – zdecyduj, czy wyznaczyć jeden wspólny dzień dla całej załogi, czy pozwolić pracownikom wybrać indywidualnie. Upewnij się, że termin mieści się w okresie rozliczeniowym i nie koliduje z projektami.
3. Informacja dla pracowników – przekaż decyzję odpowiednio wcześniej, aby umożliwić zaplanowanie urlopów i zadań. Informację najlepiej przekazać w formie pisemnej.
4. Aktualizacja harmonogramu w systemie – uwzględnij wolne w ewidencji czasu pracy oraz w grafikach. 
5. Kontrola wykorzystania – monitoruj, czy pracownicy wykorzystują dzień wolny zgodnie z planem. Jeśli ktoś jest na zwolnieniu chorobowym w tym dniu, nie planuj dodatkowego dnia wolnego.

Wyjątki i szczególne sytuacje

Do umów zlecenia, o dzieło i innych umów cywilnoprawnych nie stosuje się przepisów Kodeksu pracy o czasie pracy, dlatego „dzień wolny za święto w sobotę” nie wynika z tych przepisów i może wynikać wyłącznie z treści umowy lub ustaleń stron.

Samo zaplanowanie pracy w soboty w harmonogramie nie przesądza o konieczności wyznaczenia innego dnia wolnego za święto przypadające w sobotę. O potrzebie wyznaczenia dnia wolnego albo innego zmniejszenia liczby zaplanowanych godzin decyduje prawidłowe zaplanowanie czasu pracy w okresie rozliczeniowym po obniżeniu wymiaru o 8 godzin oraz zapewnienie wymaganej liczby dni wolnych.

Przy nawiązaniu stosunku pracy po dacie święta obowiązujący wymiar czasu pracy ustala się od dnia zatrudnienia do końca okresu rozliczeniowego, więc nie powstaje obowiązek „oddania wolnego” za święto, które wystąpiło przed zatrudnieniem.

Jeżeli dzień wolny wyznaczony za święto w sobotę przypada w czasie usprawiedliwionej nieobecności (np. zwolnienia lekarskiego lub urlopu macierzyńskiego), nie wyznacza się kolejnego dnia wolnego. Jeżeli na ten dzień zaplanowano urlop wypoczynkowy, urlopu w tym dniu się nie udziela (nie pomniejsza limitu) i nie powstaje prawo do dodatkowego dnia wolnego. 

Przykłady praktyczne

Przykład 1: W firmie usługowej okres rozliczeniowy trwa jeden miesiąc (sierpień 2026). W roku 2026 Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny oraz Święto Wojska Polskiego przypada 15 sierpnia (sobota). Pracodawca, aby uwzględnić obniżenie wymiaru czasu pracy o 8 godzin z tytułu święta przypadającego w innym dniu niż niedziela, wyznacza pracownikom dzień wolny 14 sierpnia 2026 r. (w tym samym miesięcznym okresie rozliczeniowym). Dzięki temu pracownicy zyskują dłuższy odpoczynek, a liczba zaplanowanych godzin w sierpniu nie przekracza obniżonego wymiaru, co pozwala uniknąć powstania pracy nadliczbowej wyłącznie z powodu błędnego „dopięcia” grafiku. 

Przykład 2: Mała firma produkcyjna stosuje kwartalny okres rozliczeniowy (np. IV kwartał 2026: październik–grudzień). W 2026 r. drugi dzień Bożego Narodzenia (26 grudnia) przypada w sobotę. Pracodawca planuje harmonogramy tak, aby w całym kwartale liczba zaplanowanych godzin nie przekroczyła wymiaru obniżonego o 8 godzin z tytułu tego święta, i w tym celu wyznacza w tym samym okresie rozliczeniowym różne dni wolne dla poszczególnych grup (np. część pracowników ma wolne 28 grudnia 2026 r., a pozostali 29 grudnia 2026 r.), co pozwala utrzymać płynność produkcji.  

Dzień wolny za święto w sobotę a planowania czasu pracy

Udzielenie dnia wolnego za święto przypadające w innym dniu niż niedziela wymaga pilnowania wymiaru czasu pracy i grafików dla całego zespołu. System, który oferowany jest przez inEwi pomaga pracodawcy tak zaplanować czas pracy, żeby dodatkowy dzień wolny był prawidłowo uwzględniony w okresie rozliczeniowym. Dzięki ewidencji czasu pracy i grafikom pracy od inEwi możesz m.in.:

• automatycznie uwzględniać święta przypadające w innym dniu niż niedziela i obniżać wymiar czasu pracy tam, gdzie trzeba udzielić dnia wolnego,
• łatwo wyznaczyć dzień wolny za święto wypadające w sobotę dla poszczególnych pracowników i sprawdzić, kto już go wykorzystał,
• układać grafiki pracy tak, aby dodatkowy dzień wolny nie zaburzał ciągłości pracy działu lub zmian,
• gromadzić dokumentację czasu pracy w jednym miejscu, co ułatwia wykazanie prawidłowego rozliczenia godzin w razie kontroli.

Dzięki takim narzędziom pracodawca ma większą kontrolę nad czasem pracy, minimalizuje ryzyko błędów przy udzielaniu dni wolnych za święta i szybciej reaguje na zmiany w grafikach.

Podsumowanie

Uwzględnienie święta przypadającego w sobotę w grafiku (najczęściej przez wyznaczenie innego dnia wolnego w okresie rozliczeniowym) nie jest „przywilejem”, lecz elementem prawidłowego zaplanowania czasu pracy i zachowania przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. Każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym o 8 godzin. Jeżeli jednak pracownika obowiązuje niższa dobowa norma czasu pracy (np. 7 godzin na dobę przy znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności po przedstawieniu orzeczenia), harmonogram należy ułożyć z uwzględnieniem tej normy. Pracodawca powinien tak zaplanować czas pracy w okresie rozliczeniowym, aby nie przekroczyć obniżonego wymiaru. Przekazuje pracownikom rozkład czasu pracy co najmniej tydzień wcześniej, chyba że w danym przypadku nie ma obowiązku sporządzania harmonogramu (bo rozkład wynika z przepisów prawa pracy, obwieszczenia lub umowy o pracę).