Od ponad roku większość polskich emerytów może liczyć na dodatkowe świadczenie zwane “trzynastką”. To jedno z rozwiązań wprowadzonych przez obecnie rządzących, które ma wspomóc budżet domowy milionów reprezentantów naszego społeczeństwa, którzy pracowali kilkadziesiąt lat, aby w jesieni swojego życia zyskać spokój i komfort finansowy. Trzynasta emerytura wypłacana jest automatycznie, ale mimo to, aby ją otrzymać, należy spełnić określone w ustawie kryteria. 


Los polskich emerytów nie jest usłany różami jeśli chodzi o finanse. Wielu z nich nie jest w stanie odłożyć niczego na czarną godzinę. Wysokie koszty życia, lekarstw, opieki medycznej sprawiają, że Polki i Polacy w jesieni życia muszą zaciskać pasa, aby starczyło na wszystkie niezbędne wydatki. 13 emerytura ma być świadczeniem, które choć w minimalnym stopniu pomoże w szczególności tym, którym nie starcza środków do przysłowiowego "pierwszego".


Czym jest 13 emerytura?

Trzynasta emerytura została ustanowiona w ramach programu Emerytura Plus na początku ubiegłego roku. Pierwsze świadczenia trafiły na konta emerytów w maju 2019 roku. Już wówczas mówiło się, że tzw. trzynastka nie będzie jednorazowym wsparciem, lecz cyklicznie wypłacanym świadczeniem pieniężnym, które z biegiem lat ma być jeszcze powiększane. Jak zapowiedziano, tak zrobiono. W kwietniu tego roku bowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych przelał na konta uprawnionych do 13 emerytury płatników kolejne świadczenie. Ustawodawca zmienił także charakter świadczenia z jednorazowego na dodatkowe roczne, a przy okazji przyjęto projekt ustawy, w którym znalazł się zapis o 14. emeryturze.                    

Dla kogo trzynasta emerytura?

Według danych udostępnionych przez ZUS, z "trzynastki" skorzystało blisko 10 milionów świadczeniobiorców. Kto dostanie 13 emeryturę i na jakich zasadach? Uprawnione do dodatkowego świadczenia pieniężnego są osoby, które posiadają prawo do emerytury - w tym emerytury pomostowej, okresowej emerytury kapitałowej i emerytury częściowej, renty z tytułu niezdolności do pracy - w tym renty dla inwalidów wojennych i wojskowych, a także rent wypadkowych, czy też renty socjalnej oraz rodzinnej. Ponadto, na liście świadczeniobiorców znajdują się ci, którzy pobierają rentę szkoleniową, rodzicielskie świadczenie uzupełniające, świadczenie pieniężne przysługujące cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, jak i świadczenia i zasiłki przedemerytalne.

13 emerytura dla kogo - szczegółowe wytyczne

Trzynastka dla emerytów jest więc przeznaczona dla osób, które korzystają z prawa do wyżej wymienionych świadczeń. Co jednak w przypadku, gdy na dzień 31 marca emerytura lub renta znajduje się w stanie zawieszenia? Niestety, ale w tych okolicznościach "trzynastka" nie będzie mogła zostać wypłacona. Kolejne pytanie dotyczy tego, kiedy 13 emerytura trafi na konto świadczeniobiorców? Jak wyjaśnia ZUS, dodatkowe roczne świadczenie pieniężne wypłacane jest wraz ze świadczeniami wypłacanymi za kwiecień danego roku. W przypadku świadczeń i zasiłków przedemerytalnych trzynastą emeryturę przelewa się w maju wraz z tymi świadczeniami.

Podwójna 13 emerytura?

Wielu emerytów zastanawia się także nad możliwością dublowania się świadczeń. Do tego rodzaju sytuacji dochodzi, gdy trzynasta emerytura przysługuje osobom, którzy są uprawnieni do dwóch świadczeń: emerytury z ZUS oraz KRUS. Jak się okazuje, jeśli jednak dojdzie do takiego zbiegu świadczeń osoba uprawniona może liczyć wyłącznie na jedno świadczenie. Podobnie będzie wówczas, gdy emeryturę wypłacają dwa różne organy. W takich okolicznościach właściwą instytucją do wypłaty świadczenia jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Ile wynosi trzynasta emerytura

Wysokość dodatkowego świadczenia pieniężnego wynosi tyle, ile w danym roku najniższa krajowa emerytura. W 2020 roku jest to 1200 zł brutto, a więc od tej kwoty należy odliczyć należny państwu podatek, a także składka zdrowotna. Po odjęciu tych składników uprawnieni emeryci otrzymają na swoje konto 980 złotych. Warto dodać przy tym, że osobie uprawnionej między innymi do emerytury w wysokości niższej niż najniższa emerytura, czy też emerytury częściowej lub renty socjalnej w zmniejszonej wysokości "trzynastka" będzie przysługiwała w pełnej wysokości 1200 zł brutto. Ponadto, 13 emerytura jest wolna od tzw. potrąceń, co oznacza, że mimo jakichkolwiek zaległości świadczeniobiorcy, otrzyma on całą kwotę, a także nie wlicza się do dochodu. Co natomiast, jeśli ktoś pobiera rentę rodzinną? W takim wypadku, "trzynastka" zostanie podzielona na równe części pomiędzy osoby korzystające z tego świadczenia. W praktyce oznacza to, że jeśli rentę rodzinną dostają trzy osoby, każda z nich otrzyma na konto 400 zł brutto 13 emerytury.

Czy 13 emerytura wymaga złożenia wniosku?

Jedną z kluczowych kwestii przy świadczeniu jakim jest trzynastka dla emerytów jest tryb jej przyznawania. Emerytura ta jest bowiem wypłacana w pełni automatycznie, a więc świadczeniobiorca nie musi składać żadnego wniosku czy też w inny sposób zgłaszać chęci otrzymania środków. Wyjątek w tym obszarze stanowią osoby, które dopiero co uzyskały prawo do świadczeń emerytalnych. Nowi świadczeniobiorcy powinni najpóźniej na miesiąc przed wypłatą "trzynastki" zgłosić się do ZUS w celu dokonania rejestracji. W przeciwnym razie dodatkowe świadczenie pieniężne nie będzie mogło zostać przyznane. Pamiętajmy także o tym, że urzędnicy mają na rozpatrzenie wniosku czas, a więc proces decyzyjny może się znacznie wydłużyć. Osoby, które otrzymają emeryturę, mogą spodziewać się, że ZUS powiadomi je o tym listownie.

Będą kolejne emerytury?

Dodatkowe tysiąc złotych to dla wielu emerytów kwota, dzięki której mogą spać nieco spokojniej. Szacuje się, że w tym roku świadczenie to pochłonęło z budżetu państwa blisko 12 mld zł. Niewykluczone, że w najbliższych latach świadczeniobiorcy otrzymają dodatkowe środki finansowe w postaci kolejnych emerytur. Czas pokaże na ile polityczne obietnice znajdą odzwierciedlenie w rzeczywistości.