·5 min czytania

Praca w niedzielę – co warto wiedzieć?

Praca w niedzielę – co warto wiedzieć?

Praca w niedzielę a dni ustawowo wolne

Zgodnie z art. 151 Kodeksu pracy dni wolne od pracy to niedziele oraz święta, określone przez ustawę. W tych dniach, według przepisów, pracownik nie ma obowiązku świadczenia pracy. Praca w niedziele i święta dozwolona jest z pewnymi wyjątkami. Jeśli pracodawca nakaże zatrudnionemu pracę w dniu ustawowo wolnym od pracy, pracownik podlega regulacjom, zawartym w kodeksie pracy. Oprócz niedziel, do dni ustawowo wolnych od pracy zalicza się w Polsce:

  • 1 stycznia – Nowy Rok,
  • 6 stycznia – Święto Trzech Króli,
  • Wielkanoc – pierwszy i drugi dzień tych świąt,
  • 1 maja – Święto Pracy,
  • 3 maja – Święto Konstytucji 3 Maja,
  • Boże Ciało – święto ruchome,
  • 15 sierpnia – Wniebowzięcie NMP oraz Święto Wojska Polskiego,
  • 1 listopada – Wszystkich Świętych,
  • 11 listopada – Święto Niepodległości,
  • 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
  • 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia.

Warto wspomnieć, że jeśli dzień ustawowo wolny przypada w niedzielę, stosowane są wtedy szczególne przepisy, dotyczące pracy w tym dniu. Zgodnie z nimi nawet godzina pracy w niedzielę lub w święto daje pracownikowi możliwość odebrania rekompensaty, pod warunkiem, że świadczy on pracę od godziny 06:00 w dniu wolnym od pracy do godziny 06:00 następnego dnia.

Kto i kiedy może pracować w niedzielę?

Praca w niedzielę i święta jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach. Jeśli chodzi o pozwolenie na pracę w niedzielę, ustawa dopuszcza taką możliwość w odniesieniu do kilku kategorii zakładów pracy, które spełniają potrzeby codzienne ludności lub są użyteczne społecznie. Zgodnie z art. 151 Kodeksu pracy chodzi tutaj w głównej mierze o gastronomię, hotele, jednostki gospodarki komunalnej, zakłady opieki zdrowotnej oraz inne placówki ochrony zdrowia, a także osoby wykonujące pracę w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, środki transportu, placówki kulturalne, oświatowe, turystyczne i wypoczynkowe.

Praca w święta i niedziele jest także możliwa w przypadku świadczenia usług z zastosowaniem komunikacji elektronicznej. Ponadto podczas niedziel i świąt praca dozwolona jest dla pracowników, którzy wykonują tzw. pracę weekendową, czyli tylko i wyłącznie w piątki, soboty, niedziele czy święta. Każdy pracodawca musi się liczyć z tym, że w dzień wolny od pracy może zostać skontrolowany przez Państwową Inspekcję Pracy, a w przypadku stwierdzenia naruszeń kodeksu pracy - ukarany grzywną. Kwestia pracy w niedzielę wymaga tego, aby wspomnieć jeszcze o pracownikach kościołów i związków religijnego, dla których niedziele i święta nie są traktowane jako dni wolne od pracy. Mogą oni zwrócić się do pracodawcy z wnioskiem o zwolnienie ze świadczenia pracy w tym dniu. Powinien on zostać złożony siedem dni wcześniej niż wnioskowana data. Co ciekawe, pracodawca musi rozpatrzyć taki wniosek pozytywnie.

Nigdy więcej nie trać czasu!

Zautomatyzuj układanie grafików pracy, prowadzenie ewidencji czasu pracy, elektroniczne wnioski urlopowe i wiele więcej.

Załóż darmowe konto

Praca w niedzielę a zakaz handlu

Zakaz handlu w niedzielę obowiązuje na podstawie ustawy, która weszła w życie dnia 10 stycznia 2018 roku i obejmuje placówki handlowe, sklepy, supermarkety, stragany, składy węgla i materiałów budowlanych, domy towarowe i wysyłkowe oraz inne obiekty, wspomniane bezpośrednio w art. 3. Zgodnie z ustawą pracodawca nie może powierzać innym osobom wykonywania pracy w handlu, nawet nieodpłatnie. Zakaz dotyczy pracowników, zatrudnionych na umowę o pracę, pracowników tymczasowych oraz osób, wykonujących pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej. Ustawa zakazuje handlu w niedzielę święta oraz w Wigilię i Wielką Sobotę po godzinie 14:00. Praca jest zabroniona w odniesieniu do handlu jako takiego, ale również do wszystkich innych czynności z nim związanych, w tym magazynowania i inwentaryzacji towarów.

Zakaz handlu w niedzielę dotyczy 24 kolejnych godzin, przypadających między godziną 24:00 w sobotę a godziną 24:00 w niedzielę oraz między godziną 24:00 w dniu, poprzedzającym święto, a godziną 24:00 w święto. Według ustawy o zakazie handlu praca w niedzielę możliwa jest w niektórych placówkach. Przepisy wskazują około 30 wyjątków od zakazu handlu w niedzielę, w tym m. in. stacje paliw, kwiaciarnie, apteki i punkty apteczne, lecznice dla zwierząt, placówki pocztowe czy obiekty, gdzie sprzedawane są bilety. Dodatkowo przewidziane są niedziele handlowe, kiedy zakaz handlu nie obowiązuje. Niezastosowanie się do zakazu handlu w niedzielę grozi odpowiedzialnością karną, w tym grzywną w wysokości od 1000 do 100000 zł.

Jak rozliczyć pracę w niedzielę?

Ile wolnego za pracę w niedzielę? Jeśli w dniu ustawowo wolnym konieczne jest świadczenie pracy, to pracownik otrzymuje w rekompensacie dzień wolny za pracę w niedzielę i święta, którego pracodawca musi udzielić w ciągu sześciu dni po przepracowanej niedzieli lub do końca okresu rozliczeniowego w przypadku święta. Rekompensata za pracę w niedzielę i święta wynika z faktu, że każdy pracownik musi mieć w ciągu roku określoną stałą liczbę dni wolnych od pracy, bez względu na jej rodzaj. Liczba dni wolnych powinna odpowiadać co najmniej liczbie niedziel i świąt, które występują w danym roku kalendarzowym oraz liczbie dni wolnych z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy. Jeśli pracownik wykonuje pracę w niedzielę lub święto (wystarczy jedna przepracowana godzina), pracodawca ma przede wszystkim obowiązek udzielenia mu dnia wolnego. Rekompensata w postaci dnia wolnego ma zastosowanie zarówno wtedy, gdy praca odbywała się zgodnie z harmonogramem, jak również w przypadku, gdy wynika ona z nieplanowanej okoliczności lub awarii.

Istotną kwestią jest również to, że każdej osobie, zatrudnionej do regularnej pracy w niedzielę, przysługuje jedna niedziela wolna od pracy przynajmniej raz na 4 tygodnie. Jeśli zdarzy się tak, że odebranie dnia wolnego za pracę w niedzielę nie jest możliwe w czasie, określonym w przepisach, pracownik uzyskuje prawo do dodatku do wynagrodzenia za każdą przepracowaną godzinę. Dodatek za pracę w niedzielę wynosi 100% wynagrodzenia za każdą godzinę, a więc się podwaja. Praca w niedzielę i nadgodziny? Jeśli pracownik pracował w niedzielę więcej niż 8 godzin, to każda kolejna przepracowana godzina traktowana jest jako godzina nadliczbowa. Godziny nadliczbowe muszą być zapłacone, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, określającymi nadgodziny w niedzielę. Zasady te powinny być stosowane zarówno w odniesieniu do pracy wykonywanej regularnie, jak i do pracy w okresie weekendowym lub świątecznym. Wyjątkiem są pracownicy zatrudnieni tylko i wyłącznie do pracy weekendowej.

Szczęśliwy użytkownik platformy inEwi

Nigdy więcej nie trać czasu!

Zautomatyzuj układanie grafików pracy, prowadzenie ewidencji czasu pracy, elektroniczne wnioski urlopowe i wiele więcej.

Załóż darmowe konto

#udostępnij jeżeli ten artykuł jest przydatny:

Warto również przeczytać te artykuły.

Sprawdź inne propozycje opracowane przez naszych ekspertów.

Sprawdź też inne artykuły!

Zobacz wszystkie

Wykorzystujemy pliki cookie, piksele i lokalną pamięć w celu poprawy wydajności, personalizacji treści i reklam oraz ich pomiaru. Używamy własnych plików cookie oraz niektórych od stron trzecich. Tylko absolutnie konieczne są włączone domyślnie. Więcej w naszej polityce prywatności.