Świadczenie integracyjne – co to jest i jaka kwota przysługuje?

W ostatnich latach system wsparcia realizowany przez Centra Integracji Społecznej CIS przeszedł istotne zmiany. Nowelizacje przepisów wpłynęły zarówno na zasady uczestnictwa, jak i wysokość przysługujących świadczeń. 

Najważniejsze informacje

1. Świadczenie integracyjne to comiesięczne świadczenie pieniężne dla uczestnika CIS, wynoszące 120% podstawowej kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Świadczenie nie obniża się po pierwszych 90 dniach uczestnictwa. 
2. Świadczenie integracyjne podlega opodatkowaniu i wlicza się do dochodu, co może wpływać na prawo do innych świadczeń pomocy społecznej.
3. Uczestnictwo w CIS umożliwia nabywanie umiejętności zawodowych, kształcenie umiejętności pozwalających na samodzielne funkcjonowanie i daje możliwość osiągnięcie własnych dochodów.
4. Świadczenie integracyjne może przysługiwać uczestnikowi CIS, który podlega wykluczeniu społecznemu i spełnia warunki określone w ustawie o zatrudnieniu socjalnym.

Czym jest świadczenie integracyjne dla uczestnika CIS?

Świadczenie integracyjne jest to świadczenie pieniężne, które jest wypłacane uczestnikom programu realizowanego przez Centrum Integracji Społecznej, w skrócie CIS. Każdy uczestnik programu CIS ma swój własny, indywidualny program zatrudnienia socjalnego. To, ile wynosi świadczenie integracyjne regulują przepisy ustawy.

Z przepisów ustawy o zatrudnieniu socjalnym wynika, kto może zostać uczestnikiem zajęć w Centrum Integracji Społecznej, a tym samym komu może przysługiwać świadczenie integracyjne. Świadczenie to przyznawane jest uczestnikom realizującym indywidualny program zatrudnienia socjalnego w CIS.

Program może obejmować m.in.:

• nabywanie umiejętności zawodowych,
• przyuczenie do zawodu,
• przekwalifikowanie,
• podwyższanie kwalifikacji,
• zajęcia służące reintegracji społecznej.

CIS jest przeznaczone dla osób podlegających wykluczeniu społecznemu, które spełniają warunki określone w ustawie.

Świadczenie integracyjne wynosi 120% zasiłku dla bezrobotnych. Jest wyższe od podstawowej kwoty zasiłku, ale może być równe podwyższonemu zasiłkowi dla bezrobotnych przysługującemu w pierwszych 90 dniach. Świadczenia integracyjnego i zasiłku dla bezrobotnych nie można pobierać równocześnie.

Jaki jest cel działania Centrum Integracji Społecznej?

Centrum Integracji Społecznej może być tworzone, na zasadach określonych w ustawie, przez jednostkę samorządu terytorialnego w formie jednostki budżetowej albo samorządowego zakładu budżetowego, przez organizację pozarządową, a także przez podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, czyli określone podmioty kościelne i wyznaniowe oraz spółdzielnie socjalne. Funkcjonowanie CIS reguluje przede wszystkim ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym.

Istotne znaczenie ma także ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która uchyliła ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz reguluje m.in. kwestie Funduszu Pracy.

Centrum Integracji Społecznej realizuje reintegrację zawodową i społeczną w szczególności przez kształcenie umiejętności pozwalających na:

• pełnienie ról społecznych,
• nabywanie umiejętności zawodowych,
• przyuczenie do zawodu,
• przekwalifikowanie lub podwyższanie kwalifikacji zawodowych,
• naukę planowania życia i zaspokajania potrzeb własnym staraniem,
• uczenie racjonalnego gospodarowania środkami pieniężnymi.

Ile wynosiło świadczenie integracyjne przed 2022 r.?

Wysokość świadczenia integracyjnego wynika z ustawy. Ustawa o zmianie ustawy o zatrudnieniu socjalnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 218) wprowadziła szereg zmian, które są korzystne dla uczestników kursu.

Do 2022 roku uczestnik programów CIS miał możliwość pobrania świadczenia w pełnej wysokości po pierwszym miesiącu uczestniczenia w kursie. Okres próbny trwał miesiąc. W tym czasie uczestnik miał możliwość pobrania świadczenia pieniężnego w wysokości 50% zasiłku dla bezrobotnych.

Po pierwszym miesiącu, czyli po okresie próbnym, uczestnik może zostać zakwalifikowany do dalszego udziału w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej. Obecnie kwalifikacji dokonuje kierownik CIS, który informuje o tym kierownika ośrodka pomocy społecznej albo dyrektora centrum usług społecznych. Świadczenie integracyjne przysługuje także w okresie próbnym i wynosi 120% zasiłku dla bezrobotnych.

Ile wynosi świadczenie integracyjne w 2026 roku?

Obecnie wysokość świadczenia integracyjnego wynosi 120% podstawowej kwoty zasiłku dla bezrobotnych, czyli zasiłku przysługującego w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku. Od 1 czerwca 2026 r. świadczenie integracyjne wynosi 2 140,70 zł brutto miesięcznie. Świadczenie przysługuje w tej wysokości zarówno w okresie próbnym, jak i w okresie uczestnictwa w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej.

Świadczenie integracyjne jest przyznawane przez kierownika CIS na wniosek uczestnika, zarówno w okresie próbnym, jak i w okresie uczestnictwa w zajęciach. Wynosi 120% podstawowej kwoty zasiłku dla bezrobotnych i jest wypłacane przez Centrum Integracji Społecznej co miesiąc z dołu. Za niepełny miesiąc świadczenie oblicza się, dzieląc pełną kwotę przez 30 i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje. Zasady te wynikają z nowelizacji ustawy o zatrudnieniu socjalnym z 13 stycznia 2022 r., która w tej części weszła w życie 15 lutego 2022 r., z mocą od 1 stycznia 2022 r. Kwoty wypłaconych świadczeń, wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne, są refundowane Centrum przez starostę ze środków Funduszu Pracy.

Istnieje także możliwość, aby w okresie uczestnictwa w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej CIS przyznano uczestnikowi motywacyjną premię integracyjną. Premia może zostać przyznana w przypadku, kiedy uczestnik programu CIS wykaże się aktywną postawą i postępami w procesie reintegracji społecznej i zawodowej. Kwota premii nie może przekroczyć 100% wysokości świadczenia integracyjnego.

Jak długo może trwać uczestnictwo w CIS?

Aby dobrze zrozumieć zasady wypłaty świadczenia integracyjnego, należy pamiętać, że przysługuje ono w okresie próbnym oraz w okresie uczestnictwa w zajęciach CIS. Okres próbny trwa 1 miesiąc. Po jego pomyślnym zakończeniu uczestnik może zostać zakwalifikowany do udziału w zajęciach, które trwają do 11 miesięcy. Jeżeli uzasadnia to analiza realizacji programu, okres uczestnictwa może zostać przedłużony maksymalnie o kolejne 12 miesięcy. Oznacza to, że łącznie udział w CIS, wraz z okresem próbnym, może trwać do 24 miesięcy. Zmiany w tym zakresie wynikają z nowelizacji ustawy o zatrudnieniu socjalnym z 13 stycznia 2022 r., która w tej części weszła w życie 15 lutego 2022 r., z mocą od 1 stycznia 2022 r.

Komu przysługuje świadczenie integracyjne w CIS?

Uczestnikami Centrum Integracji Społecznej mogą zostać osoby, do których stosuje się przepisy ustawy o zatrudnieniu socjalnym, jeżeli podlegają wykluczeniu społecznemu oraz ze względu na swoją sytuację życiową nie są w stanie własnym staraniem zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych, a także znajdują się w sytuacji uniemożliwiającej lub ograniczającej uczestnictwo w życiu zawodowym, społecznym i rodzinnym. Wśród osób, do których w szczególności stosuje się przepisy ustawy o zatrudnieniu socjalnym, należy wymienić: 

• osoby bezdomne realizujące indywidualny program wychodzenia z bezdomności,
• osoby uzależnione od alkoholu,
• osoby uzależnione od narkotyków lub innych środków odurzających,
• osoby z zaburzeniami psychicznymi,
• osoby długotrwale bezrobotne,
• osoby zwalniane z zakładów karnych, mające trudności w integracji ze środowiskiem,
• uchodźców realizujących indywidualny program integracji,
• osoby niepełnosprawne.

Przepisów ustawy nie stosuje się jednak do osób z powyższych grup, jeżeli mają prawo m.in. do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, renty strukturalnej, renty z tytułu niezdolności do pracy, emerytury albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

Czy świadczenie integracyjne wlicza się do dochodu i podlega opodatkowaniu?

Świadczenie integracyjne stanowi przychód podlegający rozliczeniu na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest również uwzględniane przy ustalaniu dochodu na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej, co może mieć wpływ na prawo do świadczeń uzależnionych od kryterium dochodowego.

Osoba pobierająca świadczenie integracyjne podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie ma innego tytułu do tych ubezpieczeń. Nie podlega natomiast ubezpieczeniu wypadkowemu. Płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne za osobę pobierającą świadczenie integracyjne jest Centrum Integracji Społecznej.

Osoby objęte indywidualnym programem zatrudnienia socjalnego podlegają także ubezpieczeniu zdrowotnemu, jeżeli nie mają innego tytułu do tego ubezpieczenia. Zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego dokonuje właściwy ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, a składkę zdrowotną opłaca ten podmiot zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej.

W okresie uczestnictwa w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej, po zakończeniu okresu próbnego, świadczenie integracyjne obniża się o 1/40 za każdy dzień niezdolności do uczestniczenia w zajęciach z powodu choroby potwierdzonej przez lekarza, jednak nie dłużej niż przez 21 dni. Za każdy kolejny dzień niezdolności świadczenie integracyjne nie przysługuje.

Podwyższenie świadczenia integracyjnego oraz wydłużenie maksymalnego okresu uczestnictwa w CIS mają wspierać reintegrację społeczną i zawodową uczestników oraz ułatwiać im powrót na rynek pracy.

Podsumowanie

Podsumowując, świadczenie integracyjne jest ważnym elementem wsparcia osób uczestniczących w zajęciach Centrum Integracji Społecznej. Przysługuje uczestnikom realizującym indywidualny program zatrudnienia socjalnego i wynosi 120% podstawowej kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Świadczenie może być wypłacane zarówno w okresie próbnym, jak i w czasie dalszego uczestnictwa w CIS, a jego celem jest wsparcie procesu reintegracji społecznej i zawodowej.