Czy praca na emeryturze zwiększa emeryturę?

Praca na emeryturze może zwiększyć świadczenie, ale nie dzieje się to automatycznie w każdym przypadku. Wzrost emerytury zależy od tego, czy od dodatkowej pracy są odprowadzane składki ZUS, kiedy złożysz wniosek o przeliczenie i czy chodzi o pracę już po przyznaniu emerytury, czy o późniejsze przejście na emeryturę.

Najważniejsze informacje

1. Praca na emeryturze zwiększa emeryturę tylko wtedy, gdy z dodatkowej aktywności zawodowej na konto ubezpieczonego trafiają składki emerytalne.
2. Po roku pracy już w trakcie pobierania emerytury wzrost świadczenia zwykle wynosi raczej dziesiątki niż setki złotych miesięcznie, chyba że zarobki były wysokie.
3. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, mogą pracować bez limitu zarobków, ale są ważne wyjątki.
4. Znacznie większy wzrost emerytury daje często nie sama praca na emeryturze, lecz odłożenie momentu przejścia na emeryturę.
5. Aby emerytura wzrosła z tytułu doliczenia nowych składek po jej przyznaniu, zwykle trzeba złożyć w ZUS wniosek o przeliczenie. Waloryzacja emerytury odbywa się z urzędu.

Kiedy praca na emeryturze rzeczywiście zwiększa emeryturę?

Samo pozostawanie aktywnym zawodowo nie wystarcza. Dla wysokości emerytury znaczenie ma to, czy po osiągnięciu wieku emerytalnego i podjęciu pracy na koncie w ZUS pojawiają się nowe składki emerytalne.

Jeżeli praca jest wykonywana na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia objętej ubezpieczeniami społecznymi albo w ramach działalności gospodarczej, z której opłacane są składki ZUS, taka aktywność może przełożyć się na wzrost emerytury po przeliczeniu. Z kolei zajęcie, od którego nie są odprowadzane składki emerytalne, nie podniesie świadczenia wyłącznie dlatego, że przynosi dodatkowy dochód. W praktyce często mieszane są dwa różne mechanizmy:

• praca podejmowana już po przyznaniu i rozpoczęciu pobierania emerytury,
• kontynuowanie pracy i odłożenie złożenia wniosku o emeryturę powszechną.

W pierwszym wariancie emerytura może wzrosnąć po przeliczeniu o składki zapisane po przyznaniu świadczenia. W drugim wariancie rośnie wysokość przyszłej emerytury, ponieważ kapitał emerytalny jest wyższy, a jego podział następuje później, co zwykle oznacza mniejszą liczbę prognozowanych miesięcy dalszego trwania życia. Z tego powodu odroczenie przejścia na emeryturę często daje wyższe świadczenie niż samo przeliczenie emerytury po roku pracy już w trakcie jej pobierania.

Jak ZUS przelicza emeryturę po dodatkowej pracy?

Mechanizm jest prosty jedynie w ogólnym zarysie. Przy przeliczeniu emerytury ZUS uwzględnia składki zapisane na koncie ubezpieczonego po przyznaniu świadczenia i rozpoczęciu jego pobierania. Następnie składki te podlegają waloryzacji, a ich efekt jest przeliczany poprzez podział przez średnie dalsze trwanie życia właściwe dla dnia złożenia wniosku o ponowne obliczenie świadczenia.

Z tego powodu nie da się rzetelnie wskazać jednej wartości, o ile wzrośnie emerytura po roku pracy w trakcie jej pobierania. Nie istnieje jedna stawka ani stały procent wspólny dla wszystkich przypadków. Na wynik wpływają przede wszystkim:

• wysokość zarobków,
• forma zatrudnienia i to, czy powstaje obowiązek ubezpieczeń,
• liczba miesięcy opłacania składek,
• moment złożenia wniosku o przeliczenie,
• to, czy świadczenie było już wcześniej pobierane i od kiedy.

ZUS wskazuje, że emeryturę przyznaną według „nowych zasad” można przeliczyć, jeżeli po jej przyznaniu wykonywana była praca lub istniał inny tytuł do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, z którego odprowadzano składki. Wniosek o przeliczenie można złożyć po upływie roku kalendarzowego, jeżeli zatrudnienie nadal trwa, albo bezpośrednio po zakończeniu zatrudnienia.

O ile wzrośnie emerytura po roku pracy na emeryturze?

Najczęściej wzrost jest umiarkowany, a nie „skokowy”. Jeżeli emerytura jest już wypłacana, dodatkowy rok pracy zwykle nie przekłada się na podwyżkę rzędu 8–10%. Takie wartości częściej pojawiają się w sytuacji odroczenia złożenia wniosku o emeryturę (czyli kontynuowania pracy bez pobierania świadczenia), a nie przy dorabianiu do emerytury już pobieranej.

Dla zobrazowania można posłużyć się uproszczonym wyliczeniem - przy wynagrodzeniu 6000 zł brutto miesięcznie na umowie o pracę przez 12 miesięcy, roczna podstawa wynosi 72 000 zł, a składka emerytalna (19,52%) to ok. 14 054 zł. Po podzieleniu tej kwoty przez przykładowe 200 miesięcy dalszego trwania życia daje to ok. 70 zł brutto miesięcznie dodatkowej emerytury (przed uwzględnieniem waloryzacji i szczegółowych zasad przeliczenia w ZUS). Przy wyższych zarobkach wzrost będzie większy, przy niższych - odpowiednio mniejszy.

Z tego powodu hasło „emerytura po roku pracy” często nie spełnia oczekiwań osób liczących na dużą podwyżkę. Praca w trakcie pobierania emerytury może zwiększyć świadczenie, ale zwykle w sposób proporcjonalny do realnie dopisanych składek, a nie do samego faktu aktywności zawodowej.

Przykład 1. Pani Anna pobiera emeryturę powszechną i po przejściu na świadczenie została zatrudniona na pół etatu w biurze rachunkowym. Przez rok od jej wynagrodzenia były opłacane składki emerytalne. Po złożeniu wniosku o przeliczenie ZUS doliczy nowe składki, więc wysokość świadczenia wzrośnie, ale raczej o konkretną kwotę niż o spektakularny procent.

Przykład 2. Pan Marek osiągnął powszechny wiek emerytalny, ale nie złożył jeszcze wniosku o emeryturę powszechną i pracował dalej na pełen etat. W jego przypadku dodatkowy rok pracy może dać wyższe świadczenie niż u osoby, która już pobiera emeryturę, bo rośnie nie tylko kapitał, lecz także zmienia się moment podziału przez średnie dalsze trwanie życia.

Czy bardziej opłaca się dorabiać do emerytury, czy odroczyć przejście na emeryturę?

W praktyce występują dwa różne mechanizmy, które często są ze sobą mylone:

• Odroczenie emerytury - po osiągnięciu wieku emerytalnego praca jest kontynuowana, ale wniosek o emeryturę nie jest jeszcze składany, więc świadczenie nie jest pobierane.
• Dorabianie do emerytury - emerytura jest już przyznana i wypłacana, a dodatkowa praca może później skutkować przeliczeniem świadczenia (doliczeniem nowych składek).

Z reguły większy efekt daje odroczenie złożenia wniosku o emeryturę, ponieważ jednocześnie zwiększa się kapitał ze składek, działa waloryzacja, a samo wyliczenie świadczenia następuje później (co wpływa na sposób podziału kapitału).

ZUS pokazał to na konkretnym przykładzie. W materiale z września 2025 r. wskazano, że mężczyzna, który mógł przejść na emeryturę we wrześniu 2024 r., ale przepracował dodatkowy rok, uzyskałby świadczenie wyższe o 19,1 proc. Zamiast 3882 zł otrzymałby 4623 zł¹. To dobry punkt odniesienia, ale dotyczy odłożenia przejścia na emeryturę, a nie przeliczenia emerytury już pobieranej.

W konsekwencji wysokie procentowe wzrosty opisywane w internecie najczęściej odnoszą się do późniejszego złożenia wniosku o emeryturę, a nie do samego przeliczenia świadczenia po podjęciu pracy już w trakcie pobierania emerytury.

Kiedy emerytura zostanie zmniejszona albo zawieszona?

Zasady zależą przede wszystkim od tego, czy osiągnięto powszechny wiek emerytalny oraz jakie świadczenie jest pobierane.

Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (60 lat kobieta / 65 lat mężczyzna)

Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego nie stosuje się limitów zarobków, które skutkowałyby zmniejszeniem albo zawieszeniem emerytury z FUS z powodu przychodu. Należy jednak uwzględnić dwa typowe wyjątki:

• Brak rozwiązania umowy o pracę z „dotychczasowym” pracodawcą - jeżeli zatrudnienie jest kontynuowane bez wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego praca była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu. W praktyce wypłata jest podejmowana po rozwiązaniu stosunku pracy oraz po złożeniu wniosku o podjęcie wypłaty świadczenia.
• Emerytura podwyższana do kwoty minimalnej - jeżeli emerytura jest podwyższana do kwoty najniższej, prawo do tego podwyższenia nie przysługuje, gdy osiągany przychód z działalności wskazanej w przepisach przekracza kwotę podwyższenia. W takiej sytuacji wypłacana jest emerytura bez dopłaty do minimum.

Przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego (np. wcześniejsza emerytura, renta)

Przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego nadal obowiązują limity dorabiania, które mogą wpływać na wypłatę świadczenia:

• do 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia - wypłata świadczenia bez zmian,
• powyżej 70% do 130% - wypłata świadczenia jest zmniejszana (z uwzględnieniem maksymalnych kwot zmniejszenia),
• powyżej 130% - wypłata świadczenia jest zawieszana.

Dla okresu od 1 marca 2026 r. ZUS wskazuje progi: 6438,50 zł (70%) oraz 11 957,20 zł (130%) brutto miesięcznie.

Emerytura pomostowa - dodatkowy „twardy” wyjątek

Poza ogólnymi limitami dotyczącymi świadczeń wypłacanych przed powszechnym wiekiem emerytalnym, w przypadku emerytury pomostowej wypłata ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu, jeżeli podejmowana jest praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu ustawy).

Czy forma pracy ma znaczenie dla wzrostu emerytury?

Forma zatrudnienia przesądza o tym, czy pojawią się nowe składki emerytalne, które mogą później podnieść świadczenie po przeliczeniu. Najbardziej przewidywalny efekt daje umowa o pracę, ponieważ wiąże się z obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, w tym emerytalnym i rentowymi.

Przy umowie zlecenia składki emerytalne i rentowe mogą być naliczane, ale zależy to od konkretnej sytuacji ubezpieczeniowej (np. zbiegu tytułów do ubezpieczeń). Sam fakt pobierania emerytury nie przesądza, że od każdego zlecenia zawsze będą odprowadzane składki emerytalne - należy ustalić, czy z danego tytułu powstaje obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

W przypadku działalności gospodarczej wpływ na przyszłe przeliczenie emerytury występuje tylko wtedy, gdy faktycznie opłacane są składki emerytalne (i rentowe). Dla osób z ustalonym prawem do emerytury ubezpieczenia emerytalne i rentowe z niektórych tytułów mogą mieć charakter dobrowolny, dlatego sama działalność nie zawsze oznacza dopisywanie nowych składek emerytalnych do konta.

Sama dodatkowa praca nie zawsze oznacza więc wzrost emerytury: jeżeli przychód nie jest objęty składkami emerytalnymi (albo składki nie są należne w danej konfiguracji tytułów), świadczenie nie wzrośnie wyłącznie „za samą aktywność”. Przed podjęciem decyzji zasadne jest sprawdzenie nie tylko wynagrodzenia netto, ale również tego, czy i od jakiej podstawy rozliczane są składki emerytalne.

Podatek dochodowy i praca po osiągnięciu wieku emerytalnego

W kontekście finansowym znaczenie może mieć również podatek dochodowy. Ulga dla pracujących seniorów nie jest premią za samo łączenie pracy z pobieraniem emerytury. Z preferencji mogą korzystać osoby, które osiągnęły wiek emerytalny, ale nie pobierają określonych świadczeń emerytalno-rentowych, a jednocześnie uzyskują przychody m.in. z pracy na etacie, z umowy zlecenia albo z działalności gospodarczej.

Oznacza to, że przy planowaniu dalszej aktywności zawodowej zasadne jest spojrzenie szerzej niż tylko na pytanie, czy praca zwiększy emeryturę po przeliczeniu. Dla budżetu domowego często większe znaczenie ma łączny bilans: wysokość świadczenia, bieżące dochody z pracy, składki ZUS oraz podatek dochodowy.

Czy warto pracować na emeryturze?

Z perspektywy życiowej i finansowej decyzja o dalszej pracy nie sprowadza się wyłącznie do pytania o podwyższenie emerytury. Kontynuowanie aktywności zawodowej może:

• zwiększać bieżące dochody,
• poprawiać poczucie bezpieczeństwa finansowego,
• wspierać utrzymywanie kontaktów społecznych.

Dla części osób znaczenie ma również zachowanie stałego rytmu dnia, poczucie sprawczości, możliwość uczenia się i ogólna kondycja psychiczna. Jednocześnie rozpoczęcie lub kontynuowanie pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego wymaga spokojnej i konkretnej oceny. Jeżeli celem jest wyłącznie podniesienie wysokości już wypłacanej emerytury, dodatkowy rok pracy po rozpoczęciu pobierania świadczenia nie zawsze daje wyraźny efekt, ponieważ przeliczenie najczęściej polega na doliczeniu nowych składek. Jeżeli natomiast analizowany jest łączny bilans (bieżące zarobki, ewentualny wzrost przyszłego świadczenia, pozostanie aktywnym zawodowo oraz większa przewidywalność finansowa w dłuższym horyzoncie), kontynuowanie pracy często jest uzasadnione.

Przed podjęciem decyzji zasadne jest sprawdzenie w ZUS:

• stanu konta ubezpieczonego,
• kapitału początkowego,
• prognozowanej wysokości świadczenia,
• w razie potrzeby skorzystanie z konsultacji z doradcą emerytalnym.

Jest to szczególnie istotne przy świadczeniach wcześniejszych, emeryturze pomostowej, prowadzeniu działalności gospodarczej oraz w sytuacjach nietypowych tytułów ubezpieczenia.

Podsumowanie

Praca na emeryturze może zwiększyć emeryturę, ale tylko wtedy, gdy z tej pracy wynikają dodatkowe składki emerytalne zapisane na koncie w ZUS i gdy emeryt złoży wniosek o przeliczenie świadczenia. Po roku pracy już na pobieranej emeryturze wzrost zwykle nie jest duży procentowo i zależy głównie od zarobków oraz podstawy oskładkowania. Wyraźnie większy wzrost daje najczęściej nie samo dorabianie po przyznaniu świadczenia, ale odłożenie momentu przejścia na emeryturę po osiągnięciu wieku emerytalnego. Dlatego przed podjęciem decyzji warto policzyć nie tylko wysokość przyszłej emerytury, lecz cały bilans: pensję, składki ZUS, podatek dochodowy i ryzyko zmniejszenia albo zawieszenia świadczenia w szczególnych przypadkach.

Źródła:

1) https://www.zus.pl/-/późniejsze-przejście-na-emeryturę-się-opłaca?