Szkolenie BHP nowego pracownika krok po kroku

Szkolenie BHP nowego pracownika należy przeprowadzić przed dopuszczeniem go do pracy. Obejmuje ono instruktaż ogólny, a na stanowiskach wskazanych w przepisach także instruktaż stanowiskowy zakończony sprawdzianem. Pracodawca musi zapewnić właściwy program szkolenia. Program opracowuje pracodawca albo, w porozumieniu z nim, jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie BHP. Prawidłowa organizacja szkolenia jest szczególnie ważna dla pracodawców, pracowników działów HR, pracowników służby BHP oraz osób kierujących pracownikami.

Najważniejsze informacje

1. Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek przeszkolenia pracownika w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy.
2. Szkolenie wstępne BHP obejmuje instruktaż ogólny oraz, w przypadkach określonych w przepisach, instruktaż stanowiskowy.
3. Instruktaż ogólny trwa co najmniej 3 godziny lekcyjne. Czas instruktażu stanowiskowego zależy natomiast od stanowiska, doświadczenia pracownika i występujących zagrożeń.
4. Odbycie szkolenia dokumentuje się za pomocą karty szkolenia wstępnego. Pracownik wykonujący pracę na kilku stanowiskach przechodzi instruktaż na każdym z nich.
5. Szkolenie wstępne nie jest wymagane, jeżeli pracownik podejmuje pracę na tym samym stanowisku, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z nim kolejnej umowy o pracę.

Jakie przepisy regulują szkolenie BHP nowego pracownika?

Obowiązek organizowania szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy wynika przede wszystkim z art. 237³ Kodeksu pracy. Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy, jeżeli nie ma on wymaganych kwalifikacji lub umiejętności ani dostatecznej znajomości przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Przeszkolenie musi się odbyć przed faktycznym rozpoczęciem wykonywania obowiązków. Nie wystarczy zarezerwować terminu szkolenia na późniejszy dzień ani przekazać pracownikowi regulaminu, instrukcji stanowiskowej czy materiałów do samodzielnego przeczytania. Szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.

Szczegółowe zasady określa rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Reguluje ono między innymi:

• rodzaje szkoleń,
• uprawnienia osób prowadzących zajęcia,
• wymagania dotyczące programu,
• minimalny czas szkolenia,
• sposób przeprowadzania sprawdzianów,
• zasady dokumentowania szkolenia pracownika.

Z jakich etapów składa się szkolenie wstępne BHP?

Szkolenie wstępne BHP przeprowadza się w formie instruktażu, zgodnie z programami opracowanymi dla poszczególnych grup stanowisk. Składa się ono z instruktażu ogólnego i instruktażu stanowiskowego. Każdy z tych etapów ma inny cel, dlatego nie można zastępować jednego drugim.

Instruktaż ogólny

Instruktaż ogólny przed dopuszczeniem do wykonywania pracy odbywają nowo zatrudnieni pracownicy, studenci odbywający praktykę studencką oraz uczniowie odbywający praktyczną naukę zawodu.

Podczas instruktażu ogólnego omawia się w szczególności:

• podstawowe przepisy BHP zawarte w Kodeksie pracy, układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy,
• przepisy i zasady BHP obowiązujące w danym zakładzie pracy,
• zagrożenia wypadkowe i zagrożenia dla zdrowia występujące w zakładzie oraz podstawowe środki zapobiegawcze,
• zasady poruszania się na terenie zakładu pracy,
• podstawowe zasady ochrony przeciwpożarowej oraz postępowania w razie pożaru,
• postępowanie w razie wypadku oraz zasady udzielania pierwszej pomocy.

W przypadku osób podejmujących po raz pierwszy pracę związaną z kierowaniem pracownikami program instruktażu ogólnego powinien być poszerzony i dostosowany do ich obowiązków i odpowiedzialności w zakresie BHP.

Ramowy program przewiduje na instruktaż ogólny co najmniej 3 godziny lekcyjne, z których każda trwa 45 minut. Nie oznacza to jednak, że całe szkolenie wstępne BHP zajmuje tylko 3 godziny. Do tego czasu należy doliczyć instruktaż stanowiskowy, jeżeli jest on wymagany w przypadku pracy powierzanej danej osobie.

Instruktaż stanowiskowy

Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem do pracy na określonym stanowisku pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym lub innym stanowisku, na którym występuje narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe albo niebezpieczne. Obowiązek ten dotyczy również pracownika przenoszonego na takie stanowisko, ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu oraz studenta odbywającego praktykę studencką.

Instruktaż stanowiskowy powinien zapewnić uczestnikowi zapoznanie się z czynnikami środowiska pracy występującymi na stanowisku i ryzykiem zawodowym związanym z wykonywaną pracą, sposobami ochrony przed zagrożeniami oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy.

Zgodnie z ramowym programem szkolenia instruktaż stanowiskowy powinien uwzględniać następujące etapy:

• rozmowę wstępną instruktora z instruowanym pracownikiem,
• pokaz i objaśnienie przez instruktora całego procesu pracy, który ma być realizowany przez pracownika,
• próbne wykonywanie procesu pracy przez pracownika przy korygowaniu przez instruktora sposobu wykonywania pracy,
• samodzielną pracę pracownika pod nadzorem instruktora,
• sprawdzenie i ocenę przez instruktora sposobu wykonywania pracy przez pracownika.

W ramach przygotowania pracownika do wykonywania określonej pracy należy omówić w szczególności warunki pracy na stanowisku, występujące czynniki środowiska pracy i związane z nimi zagrożenia, wyniki oceny ryzyka zawodowego, sposoby ochrony przed zagrożeniami oraz zasady postępowania w razie wypadku lub awarii.

Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności z zakresu wykonywania pracy zgodnie z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Rozporządzenie przewiduje w programie sprawdzenie i ocenę sposobu wykonywania pracy oraz wymaga zakończenia instruktażu sprawdzianem wiedzy i umiejętności, lecz nie przesądza wprost, że muszą to być dwa odrębne zdarzenia. Pozytywny wynik sprawdzianu stanowi podstawę dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Samo potwierdzenie odbycia szkolenia nie zastępuje wymaganego praktycznego przygotowania pracownika do bezpiecznego wykonywania pracy.

Ile trwa szkolenie wstępne BHP?

Czas szkolenia zależy od rodzaju stanowiska. Instruktaż ogólny trwa co najmniej 3 godziny lekcyjne. Ramowy program instruktażu stanowiskowego przewiduje minimum 8 godzin lekcyjnych dla osób wymienionych w § 11 ust. 1 rozporządzenia. Wyjątkiem są pracownicy administracyjno-biurowi narażeni na działanie czynników uciążliwych, dla których minimalny czas wynosi 2 godziny lekcyjne.

Długość instruktażu stanowiskowego należy dostosować do przygotowania zawodowego pracownika, jego dotychczasowego stażu pracy, rodzaju wykonywanych zadań oraz zagrożeń występujących na stanowisku. Wartości wskazane w ramowym programie są wartościami minimalnymi, dlatego bardziej złożona lub niebezpieczna praca może wymagać dłuższego przygotowania.

Doświadczenie i dotychczasowy staż pracy pracownika mogą być uwzględnione przy ustalaniu czasu instruktażu stanowiskowego, z zachowaniem minimalnego czasu wynikającego z programu ramowego oraz obowiązku dostosowania szkolenia do rzeczywistych zagrożeń. Każdy zakład może mieć inną organizację pracy, wyposażenie, procedury awaryjne i zasady bezpieczeństwa.

Jak krok po kroku przeprowadzić szkolenie BHP przed dopuszczeniem do pracy?

Cały proces warto zaplanować jeszcze przed pierwszym dniem pracy. Organizując system szkoleń BHP, pracodawca powinien konsultować z pracownikami lub ich przedstawicielami działania dotyczące szkolenia pracowników.

Kto może prowadzić instruktaż ogólny i stanowiskowy BHP?

Instruktaż ogólny może prowadzić:

• pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy,
• osoba wykonująca u pracodawcy zadania służby BHP,
• pracodawca samodzielnie wykonujący zadania tej służby, jeżeli spełnia wymagane warunki,
• pracownik wyznaczony przez pracodawcę. Wyznaczony pracownik powinien posiadać wiedzę i umiejętności pozwalające na prawidłową realizację programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie BHP.

Kiedy możliwe jest samodzielne wykonywanie zadań służby BHP?

Samodzielne wykonywanie zadań służby BHP przez pracodawcę jest dopuszczalne po ukończeniu szkolenia niezbędnego do wykonywania tych zadań, jeżeli spełniony jest jeden z dwóch warunków: 

• zatrudnianych jest do 10 pracowników, albo
• zatrudnianych jest do 50 pracowników, a działalność została zakwalifikowana do grupy, dla której ustalono kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia.

Wymagane szkolenie przeprowadza jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie BHP. Odbywa się ono w formie kursu lub seminarium, według programu opracowanego na podstawie ramowego programu określonego w przepisach. Z obowiązku odbycia tego szkolenia zwolniony jest pracodawca spełniający wymagania kwalifikacyjne przewidziane dla służby BHP.

Spełnienie tych warunków nie oznacza jednak, że samodzielne wykonywanie zadań służby BHP będzie możliwe w każdej sytuacji. Właściwy inspektor pracy może nakazać utworzenie służby BHP albo zwiększenie liczby jej pracowników, jeżeli uzasadniają to stwierdzone zagrożenia zawodowe.

Kto może prowadzić instruktaż stanowiskowy?

Instruktaż stanowiskowy prowadzi wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub sam pracodawca. Musi ona mieć odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego. Może to być na przykład kierownik, mistrz lub brygadzista, który zna warunki pracy i zasady obsługi wyposażenia.

Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności dotyczących wykonywania pracy zgodnie z przepisami i zasadami BHP. Pozytywny wynik sprawdzianu stanowi podstawę dopuszczenia do pracy na określonym stanowisku.

A co w przypadku zewnętrznej firmy szkoleniowej?

Szkolenie BHP może być organizowane i prowadzone przez pracodawcę albo, na jego zlecenie, przez jednostkę organizacyjną prowadzącą działalność szkoleniową w dziedzinie BHP. Organizator szkolenia musi zapewnić m.in.

• odpowiednie programy oraz wykładowców i instruktorów posiadających wiedzę,
• doświadczenie zawodowe,
• przygotowanie dydaktyczne potrzebne do prawidłowej realizacji szkolenia.

Powierzenie organizacji szkolenia podmiotowi zewnętrznemu nie zmienia jednak wymagań dotyczących osób prowadzących poszczególne części szkolenia wstępnego. Instruktaż ogólny może prowadzić wyłącznie osoba spełniająca wymagania określone dla tej formy szkolenia, a instruktaż stanowiskowy – pracodawca albo wyznaczona osoba kierująca pracownikami, spełniający wymagania dotyczące kwalifikacji, doświadczenia i przygotowania do prowadzenia instruktażu.

Jak przygotować program szkolenia wstępnego BHP?

Programy szkolenia wstępnego i okresowego opracowuje pracodawca albo, w porozumieniu z nim, jednostka prowadząca działalność szkoleniową. Podstawą są ramowe programy określone w rozporządzeniu.

Samo powielenie programu ramowego nie jest jednak wystarczające. Program szczegółowy powinien odpowiadać rodzajom i warunkom prac wykonywanych przez uczestników. Program powinien określać szczegółową tematykę, formy realizacji i czas trwania szkolenia oraz być dostosowany do rodzajów i warunków prac wykonywanych przez uczestników.

Pracodawca przechowuje programy, na podstawie których przeprowadzono aktualne szkolenia pracowników. Ma to znaczenie również wtedy, gdy za organizację szkolenia odpowiadał podmiot zewnętrzny.

Kiedy trzeba przeprowadzić instruktaż na kilku stanowiskach lub po zmianie warunków pracy?

Pracownik wykonujący pracę na kilku stanowiskach powinien odbyć instruktaż stanowiskowy na każdym z nich. Jedna ogólna prezentacja nie wystarczy, jeżeli na poszczególnych stanowiskach występują inne zagrożenia, urządzenia lub sposoby wykonywania czynności.

Ponowne przygotowanie może być konieczne także bez formalnej zmiany nazwy stanowiska. Jeżeli na stanowisku robotniczym lub innym stanowisku, na którym występuje narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe albo niebezpieczne, zmieniono warunki techniczno-organizacyjne, pracownik odbywa instruktaż stanowiskowy dostosowany do rodzaju i zakresu tych zmian. Dotyczy to w szczególności zmiany procesu technologicznego lub organizacji stanowiska, wprowadzenia substancji o działaniu szkodliwym albo niebezpiecznym, a także nowych lub zmienionych narzędzi, maszyn i innych urządzeń.

Kiedy nie trzeba powtarzać szkolenia wstępnego?

Kodeks pracy przewiduje wyjątek od obowiązku przeszkolenia pracownika w zakresie BHP przed dopuszczeniem go do pracy. Szkolenie nie jest wymagane, jeżeli pracownik podejmuje pracę na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.

Oznacza to, że wyjątek ma zastosowanie, gdy łącznie:

• pracownik podejmuje pracę u tego samego pracodawcy,
• dochodzi do nawiązania z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę,
• pracownik podejmuje pracę na tym samym stanowisku pracy,
• stanowisko to zajmował u tego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem kolejnej umowy o pracę.

W pozostałych przypadkach pracodawca powinien zapewnić pracownikowi wymagane przeszkolenie w zakresie BHP przed dopuszczeniem go do pracy.

Jeżeli zatrudnienie następuje u innego pracodawcy albo na innym stanowisku, wymagane szkolenie BHP należy przeprowadzić przed dopuszczeniem do pracy. Ponowny instruktaż stanowiskowy może być również konieczny w razie zmiany warunków pracy, jeżeli zmiana powoduje obowiązek jego przeprowadzenia.

Jak udokumentować szkolenie wstępne BHP?

Odbycie szkolenia wstępnego należy odpowiednio udokumentować, a wymagane potwierdzenia mogą mieć postać papierową albo elektroniczną.

W praktyce dokumentacja obejmuje przede wszystkim:

1. Pracownik potwierdza odbycie instruktażu w postaci papierowej albo elektronicznej - papierowo na karcie szkolenia wstępnego, a elektronicznie w dokumencie dołączanym do karty, na której pracodawca zamieszcza odpowiednią adnotację.
2. Potwierdzenie dopuszczenia do pracy – kierownik komórki organizacyjnej potwierdza przeprowadzenie instruktażu stanowiskowego oraz dopuszczenie pracownika do pracy na określonym stanowisku.
3. Potwierdzenie elektroniczne – w przypadku potwierdzenia elektronicznego pracodawca zamieszcza na karcie szkolenia odpowiednią adnotację i dołącza dokument elektroniczny zawierający potwierdzenie albo jego odwzorowanie.
4. Przechowywanie dokumentacji – kartę szkolenia wstępnego wraz z dołączonymi dokumentami przechowuje się w aktach osobowych pracownika.
5. Dokumentacja organizatora szkolenia – organizator prowadzi także programy szkolenia i dzienniki zajęć, a w przypadkach, w których mają zastosowanie, również protokoły przebiegu egzaminów i rejestr wydanych zaświadczeń.

Wzór karty szkolenia wstępnego określa załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP.

Od 12 grudnia 2025 r. wymagane potwierdzenia mogą być składane w postaci papierowej albo elektronicznej. Dokumentacja powinna pozwalać na ustalenie m.in. dat instruktaży, osób prowadzących szkolenie, stanowiska objętego instruktażem oraz faktu dopuszczenia do pracy.

Kiedy szkolenie BHP można przeprowadzić online?

Przepisy nie traktują szkolenia online jako odrębnej formy szkolenia BHP. W zależności od rodzaju szkolenia stosuje się instruktaż, kurs, seminarium albo samokształcenie kierowane.

Kiedy szkolenie wstępne może odbyć się online?

Szkolenie wstępne BHP można przeprowadzić w całości za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, gdy:

• osoba jest przyjmowana do pracy na stanowisku administracyjno-biurowym,
• wykonywanie pracy zdalnej zostało uzgodnione przy zawieraniu umowy o pracę.

Możliwość ta wynika z art. 67³¹ § 2 Kodeksu pracy. Poza tym przypadkiem przepisy nie przewidują ogólnej możliwości zastąpienia wymaganego szkolenia wstępnego BHP kursem internetowym.

Przed dopuszczeniem pracownika do wykonywania pracy zdalnej pracownik potwierdza w postaci papierowej lub elektronicznej zapoznanie się z przygotowaną przez pracodawcę oceną ryzyka zawodowego oraz informacją dotyczącą bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej i zobowiązuje się do ich przestrzegania. Dopuszczenie do pracy zdalnej wymaga również oświadczenia pracownika, że na stanowisku pracy zdalnej, w miejscu wskazanym przez pracownika i uzgodnionym z pracodawcą, są zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Samo ukończenie szkolenia online nie zastępuje tych obowiązków.

Kiedy szkolenie okresowe może wykorzystywać internet?

W przypadku grup, dla których dopuszczono samokształcenie kierowane, można korzystać z materiałów przekazywanych m.in. przez internet. Należy przy tym zapewnić możliwość konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców.

Szkolenie okresowe osób zatrudnionych na stanowiskach robotniczych przeprowadza się natomiast w formie instruktażu. Elektronicznego potwierdzania szkolenia nie należy utożsamiać ze szkoleniem online – dotyczy ono sposobu dokumentowania szkolenia, a nie samoistnej formy jego prowadzenia.

Kiedy po szkoleniu wstępnym trzeba przeprowadzić szkolenie okresowe BHP?

Szkolenie okresowe służy aktualizacji i utrwalaniu wiedzy z zakresu BHP oraz zapoznaniu z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi. Pracodawca, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, ustala częstotliwość i czas trwania szkolenia okresowego z uwzględnieniem rodzaju i warunków pracy, przy zachowaniu częstotliwości z § 15 ust. 1–2 oraz minimalnych czasów wynikających z ramowych programów szkolenia.

Kiedy przeprowadza się pierwsze szkolenie okresowe?

Pierwsze szkolenie okresowe osób będących pracodawcami i innych osób kierujących pracownikami przeprowadza się:

• do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach, a osób z pozostałych grup objętych szkoleniem okresowym,
• do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach.

Jak kończy się szkolenie okresowe?

Szkolenie okresowe kończy się egzaminem przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia. Pozytywny wynik potwierdza zaświadczenie wydane przez organizatora.

Kiedy pracownik administracyjno-biurowy może być zwolniony ze szkolenia?

Szkolenie okresowe pracownika administracyjno-biurowego nie jest wymagane, gdy rodzaj przeważającej działalności pracodawcy w rozumieniu przepisów o statystyce publicznej znajduje się w grupie, dla której ustalono kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecią. Chodzi o kategorię ryzyka ustaloną zgodnie z przepisami o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy z oceny ryzyka zawodowego wynika konieczność przeprowadzenia szkolenia.

Jeżeli kategoria ryzyka wzrośnie powyżej trzeciej albo konieczność szkolenia wynika z oceny ryzyka zawodowego, szkolenie należy przeprowadzić w ciągu 6 miesięcy od ustalenia wyższej kategorii ryzyka albo od dokonania oceny.

Co zmienia wykonywanie pracy zdalnej?

Przy wykonywaniu pracy zdalnej nie stosuje się zwolnienia ze szkolenia okresowego przewidzianego w art. 237³ § 2² Kodeksu pracy. Zasada ta nie dotyczy okazjonalnej pracy zdalnej.

Kiedy pierwsze szkolenie okresowe nie musi być powtarzane?

Pierwszego szkolenia okresowego nie trzeba przeprowadzać, jeżeli w terminie przewidzianym na jego odbycie wymagane szkolenie okresowe zostało już ukończone u innego pracodawcy i przedstawiono aktualne zaświadczenie potwierdzające jego odbycie. Termin ten wynosi do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy w przypadku pracodawców i innych osób kierujących pracownikami oraz do 12 miesięcy w przypadku pozostałych grup objętych szkoleniem okresowym.

Zwolnienie jest możliwe również wtedy, gdy w tym samym okresie ukończono szkolenie okresowe przeznaczone dla innej grupy stanowisk, pod warunkiem że jego program obejmował tematykę wymaganą na nowym stanowisku pracy.

Za odbycie szkolenia okresowego uznaje się także ukończenie w wymaganym okresie szkolenia, dokształcania lub doskonalenia zawodowego związanego z nauką zawodu, przyuczeniem do zawodu albo podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, jeżeli jego program obejmował zakres wymagany dla danego stanowiska pracy.

Jakie obowiązki dotyczą oceny ryzyka i środków ochrony przed rozpoczęciem pracy?

Instruktaż stanowiskowy powinien uwzględniać informacje wynikające z oceny ryzyka zawodowego, ale nie zastępuje samej oceny. Przed dopuszczeniem do pracy należy zadbać w szczególności o trzy obszary:

1. Ocenę ryzyka zawodowego – należy ocenić i udokumentować ryzyko związane z wykonywaną pracą oraz poinformować o zagrożeniach i zasadach ochrony przed nimi. W dokumentacji pracowniczej przechowuje się potwierdzenie przekazania tych informacji.
2. Środki ochrony indywidualnej – jeżeli na stanowisku stosuje się środki ochrony indywidualnej, pracodawca musi poinformować pracownika o sposobach posługiwania się nimi, a zakres ich omówienia i praktycznego przećwiczenia w instruktażu stanowiskowym powinien wynikać z zagrożeń oraz szczegółowego programu szkolenia.
3. Wymagania medycyny pracy – szkolenie BHP i karta szkolenia wstępnego nie zastępują wymaganej dokumentacji dotyczącej ryzyka zawodowego ani orzeczenia lekarskiego wymaganego do dopuszczenia do pracy.

Ocena ryzyka, wymagane środki ochrony oraz profilaktyczne badania lekarskie stanowią odrębne elementy przygotowania do pracy i powinny być skoordynowane ze szkoleniem BHP.

Jakie są konsekwencje dopuszczenia do pracy bez wymaganego szkolenia BHP?

Dopuszczenie nieprzeszkolonego pracownika do wykonywania obowiązków stanowi naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Od 8 lipca 2026 r. osoba odpowiedzialna za stan BHP albo kierująca pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, która nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 2000 do 60 000 zł.

Braki w karcie szkolenia, niewłaściwie dobrany program czy pominięcie instruktażu na jednym z kilku stanowisk mogą zostać ujawnione podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Jeszcze poważniejsze konsekwencje mogą mieć w razie wypadku, gdy trzeba ustalić, czy pracownik znał zagrożenia i został praktycznie przygotowany do bezpiecznego wykonywania powierzonych czynności.

Praktyczne przykłady

Przykład 1. Nowy magazynier ma przyjmować dostawy, kompletować zamówienia i zastępować operatora owijarki. W pierwszym tygodniu pracuje głównie przy regałach, ale obsługa owijarki również należy do jego obowiązków. Jeżeli obsługa owijarki stanowi odrębne stanowisko pracy, pracownik powinien odbyć instruktaż stanowiskowy także na tym stanowisku, natomiast gdy jest to czynność wykonywana w ramach jednego stanowiska, instruktaż powinien objąć tę czynność i związane z nią zagrożenia.

Przykład 2. Pracownica biurowa zostaje przeniesiona do działu kontroli jakości, gdzie część dnia spędza przy komputerze, a część na hali produkcyjnej. Na nowym stanowisku ma kontakt z ruchem maszyn i hałasem, a także musi stosować środki ochrony indywidualnej. Dotychczasowe szkolenie biurowe nie zastępuje instruktażu przygotowującego ją do pracy w nowych warunkach.

Podsumowanie

Szkolenie BHP nowego pracownika przeprowadza się przed dopuszczeniem go do pracy. Obejmuje ono instruktaż ogólny trwający co najmniej 3 godziny lekcyjne oraz gdy wymagają tego przepisy instruktaż stanowiskowy zakończony sprawdzianem. Przy pracy na kilku stanowiskach instruktaż stanowiskowy przeprowadza się na każdym z nich. Pracodawca informuje pracownika o ryzyku zawodowym, zapewnia wymagane środki ochrony indywidualnej i dokumentuje szkolenie. Zwolnienie ze szkolenia wstępnego dotyczy podjęcia pracy na tym samym stanowisku bezpośrednio po poprzedniej umowie o pracę z tym samym pracodawcą.

Należy też przestrzegać terminów szkoleń okresowych: na stanowiskach robotniczych odbywają się one nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych co roku. Dla pozostałych grup nie rzadziej niż co 5 lat, a dla pracowników administracyjno-biurowych – co 6 lat, jeżeli szkolenie okresowe jest wymagane.

Źródła:

1. https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/277/ogl
2. https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/473/ogl
3. https://eli.gov.pl/eli/DU/2024/1327/ogl
4. https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/1640/ogl
5. https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/474/ogl
6. https://www.pip.gov.pl/dla-pracodawcow/porady-prawne/szkolenia-w-dziedzinie-bezpieczenstwa-i-higieny-pracy
7. https://www.pip.gov.pl/dla-pracodawcow/niezbednik-pracodawcy/ocena-ryzyka-zawodowego
8. https://www.gov.pl/web/rodzina/praca-zdalna