Praca na pół etatu – ile to godzin pracy w 2026 r.?

Praca na pół etatu jest dziś popularnym rozwiązaniem w małych i dużych firmach. Daje elastyczność zatrudnionym i pozwala przedsiębiorcom dopasować liczbę roboczogodzin do potrzeb biznesu. Przy umowie na niepełnym wymiarze czasu pracy trzeba jednak pamiętać o konkretnych normach dobowych, sposobie liczenia godzin w danym miesiącu, zasadach dotyczących urlopu oraz rozliczaniu nadgodzin. Wiedza o tych regulacjach ułatwia zaplanowanie grafików pracy i zabezpiecza interesy obu stron.

Najważniejsze informacje

1. W podstawowej normie czasu pracy czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę oraz wynosi przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.

2. Przy pół etatu liczba godzin do przepracowania w danym miesiącu to połowa etatu pełnego, np. w styczniu 2026 r. 160 h × 1/2 = 80 h.

3. Przy pracy na 1/2 etatu urlop wypoczynkowy wynosi 10 dni (staż poniżej 10 lat) lub 13 dni (staż co najmniej 10 lat) – proporcjonalnie do 20 lub 26 dni na pełnym etacie.

4. Praca ponad liczbę godzin z umowy na niepełny etat to praca ponadwymiarowa. W umowie trzeba ustalić limit takich godzin, po którego przekroczeniu przysługuje dodatek jak za nadgodziny.

5. Co do zasady pracownik ma prawo do co najmniej 11 godzin odpoczynku dobowego i 35 godzin tygodniowego, z wyjątkami przewidzianymi w Kodeksie pracy.

Definicja pracy na pół etatu i normy czasu pracy

Praca na pół etatu to zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy, w którym co do zasady proporcjonalnie obniża się wynagrodzenie i inne świadczenia związane z pracą w stosunku do pełnego etatu, natomiast zakres obowiązków ustala się w umowie o pracę (i innych przepisach wewnętrznych) z poszanowaniem zasady równego traktowania, a prawa pracownicze pozostają co do zasady takie same jak przy pełnym etacie. Zgodnie z art. 129 § 1 Kodeksu pracy czas pracy co do zasady nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy, z zastrzeżeniem przepisów o systemach czasu pracy, w których dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy (np. w systemie równoważnym). W każdym systemie czasu pracy okres rozliczeniowy może zostać przy spełnieniu ustawowych przesłanek przedłużony maksymalnie do 12 miesięcy. To właśnie ta norma stanowi punkt odniesienia dla ustalania wymiaru czasu pracy na części etatu.

W praktyce oznacza to, że pracownik zatrudniony na pół etatu będzie wykonywał swoje zadania przez ok. 4 godziny dziennie przy pięciodniowym tygodniu pracy. Przy zatrudnieniu na część etatu liczba dni pracy w tygodniu może być taka sama jak przy pełnym etacie lub mniejsza (np. praca tylko 2–3 dni w tygodniu), pod warunkiem zachowania przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy w okresie rozliczeniowym. Kodeks pracy dopuszcza ustalenie indywidualnego rozkładu czasu pracy w ramach systemu czasu pracy, którym pracownik jest objęty, na pisemny wniosek pracownika, jeżeli są zachowane przepisy o czasie pracy i odpoczynku. Pracownikowi przysługuje w każdej dobie co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, a w każdym tygodniu co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Odpoczynek tygodniowy powinien co do zasady przypadać w niedzielę, a w przypadkach dopuszczalnej pracy w niedzielę może przypadać w innym dniu.

Kalkulacja godzin przy pracy na pół etatu

Wymiar czasu pracy w danym miesiącu oblicza się zgodnie z art. 130 § 1–2 Kodeksu pracy. Najpierw należy przemnożyć liczbę pełnych tygodni w danym okresie rozliczeniowym przez 40 godzin, następnie dodać iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku, a na końcu odjąć po 8 godzin za każde święto występujące w tym okresie i przypadające w innym dniu niż niedziela (w tym także w dniu wolnym od pracy z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, np. w sobotę). Wynik to miesięczny limit godzin na pełnym etacie. W 2026 r. przedstawia się on następująco (podajemy kilka przykładów):

• styczeń – 160 godzin, na pół etatu 160 h × ½ = 80 h,

• luty – 160 godzin, na pół etatu 80 h,

• lipiec – 184 godziny, na pół etatu 92 h,

• listopad – 160 godziny, na pół etatu 80 h.

Na podstawie powyższych danych widać, że roczny wymiar czasu pracy w 2026 r. dla pełnego etatu wynosi 2008 godzin, więc osoba zatrudniona na pół etatu przepracuje 1004 godziny. Dla innych ułamków etatu stosujemy ten sam mechanizm: mnożymy liczbę godzin na pełnym etacie przez ułamek określony w umowie (np. 3/4 etatu to 1506 godzin rocznie).

Pół etatu a nadgodziny i praca ponadwymiarowa

Przekroczenie liczby godzin określonej w umowie o pracę na niepełnym etacie nie zawsze stanowi nadgodziny. Przepisy odróżniają pracę wykonywaną ponad wymiar czasu pracy określony w umowie pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy (tzw. praca ponadwymiarowa) od pracy w godzinach nadliczbowych. Pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy albo ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, w tym praca powodująca przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Strony ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy niepełnoetatowca, których przekroczenie uprawnia (oprócz normalnego wynagrodzenia) do dodatku jak za nadgodziny. Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do określenia w umowie liczby godzin ponadwymiarowych, po przekroczeniu których pracownikowi należy się dodatek jak za godziny nadliczbowe.

Dodatek 50 % albo 100 % za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje oprócz normalnego wynagrodzenia. Wynosi 100% wynagrodzenia za każdą godzinę nadliczbową przypadającą w porze nocnej, w niedzielę lub święto, które nie są dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, przypadającą w dniu wolnym od pracy udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto, a także za godziny nadliczbowe z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w okresie rozliczeniowym. W każdym innym przypadku dodatek wynosi 50% wynagrodzenia.

Urlopy i inne świadczenia pracownicze

Wymiar urlopu wypoczynkowego zależy od stażu pracy i w przypadku pełnego etatu wynosi 20 dni (staż poniżej 10 lat) lub 26 dni (staż co najmniej 10 lat). U pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy urlop ustala się proporcjonalnie. Przy umowie na pół etatu oznacza to 10 lub 13 dni urlopu w roku. Przy ustalaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Zaokrąglanie dotyczy wyłącznie ustalania wymiaru urlopu, a nie każdej niewykorzystanej części dnia urlopu. Ponadto art. 188 Kodeksu pracy przyznaje rodzicom dziecka do 14 lat prawo do zwolnienia od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, według wyboru pracownika. W przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy proporcjonalnemu obniżeniu podlega wyłącznie limit godzinowy np. przy pracy na 1/2 etatu wynosi on 8 godzin, przy czym niepełne godziny zaokrągla się w górę do pełnej godziny. Jeżeli pracownik wybierze wariant dniowy, przysługują mu 2 dni zwolnienia od pracy, a liczba godzin zwolnienia w tych dniach odpowiada liczbie godzin zaplanowanych do przepracowania w danym dniu zgodnie z obowiązującym rozkładem czasu pracy.

Pracownik na pół etatu ma również prawo do 4 dni urlopu na żądanie (z puli przysługującego urlopu) oraz do innych urlopów (macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego, wychowawczego) na takich samych zasadach jak zatrudniony na pełnym etacie. Zasada równego traktowania zabrania dyskryminacji ze względu na wymiar czasu pracy: pracodawca musi zapewnić równy dostęp do szkoleń i świadczeń. Długość stażu pracy wlicza się w całości bez względu na to, czy etat jest pełny czy niepełny.

Jeżeli pracownik łączy urlop rodzicielski z pracą u tego samego pracodawcy, może to robić maksymalnie w wymiarze 1/2 etatu. Wtedy zasiłek macierzyński (także za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu) jest wypłacany w kwocie zmniejszonej proporcjonalnie do wymiaru pracy wykonywanej w czasie urlopu rodzicielskiego u pracodawcy udzielającego tego urlopu (łączenie jest dopuszczalne maksymalnie do 1/2 etatu). Podjęcie dodatkowej pracy lub działalności w czasie pobierania zasiłku nie wyłącza samego prawa do zasiłku, natomiast kwestie ubezpieczeń i składek mogą być rozliczane odrębnie. Po zakończeniu urlopu rodzicielskiego pracownik ma prawo wrócić na dotychczasowe stanowisko lub równorzędne.

Organizacja pracy na pół etatu – przykłady

Indywidualny rozkład czasu pracy pracodawca może ustalić na pisemny wniosek pracownika, z zachowaniem przepisów o czasie pracy oraz odpoczynku. Przykładowo, przy miesięcznym wymiarze 84 godzin można zaplanować pracę po 4 godziny przez 5 dni w tygodniu, ale równie dobrze można zaproponować cztery 8‑godzinne zmiany i dwie 4‑godzinne – byleby zachować odpoczynek dobowy i tygodniowy. W branżach z nieregularnymi zleceniami popularne jest łączenie pół etatu z inną pracą lub działalnością gospodarczą. Przy części etatu liczba godzin do przepracowania jest proporcjonalnie mniejsza, a rozkład dni pracy i dni wolnych może być inny niż przy pełnym etacie, z zachowaniem norm czasu pracy i przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

Warto pamiętać, że pracownik na pół etatu może świadczyć pracę ponad ustaloną liczbę godzin, o ile nie przekroczy normy dobowej i tygodniowej. Takie nadwyżki należy odpowiednio ewidencjonować. Narzędzia zaproponowane przez inEwi, takie jak ewidencji czasu pracy pozwalają rejestrować wejścia i wyjścia pracowników, kontrolować przekroczenia norm i automatycznie wyliczać dodatki za godziny nadliczbowe. Dzięki temu przedsiębiorca łatwo weryfikuje, ile godzin przepracował pracownik w danym okresie i czy trzeba wypłacić dodatek lub zaproponować czas wolny. Program inEwi oferuje również moduł do tworzenia grafików pracy, co ułatwia planowanie krótszych zmian na różnych stanowiskach.

Podsumowanie

Praca na pół etatu to elastyczna forma zatrudnienia, w której obowiązuje ta sama norma dobowego i tygodniowego czasu pracy co przy pełnym etacie. Wymiar godzin na pół etatu oblicza się proporcjonalnie do pełnego etatu, a liczba dni pracy w tygodniu może być taka sama lub mniejsza, przy zachowaniu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy w okresie rozliczeniowym. Pracownik ma prawo do urlopu i innych świadczeń proporcjonalnie obliczonych, przy czym niepełny dzień urlopu powstały na etapie ustalania jego wymiaru zaokrągla się w górę do pełnego dnia, natomiast niewykorzystane części dni urlopu nie podlegają zaokrąglaniu przy jego udzielaniu. Przekroczenie godzin wynikających z umowy o pracę pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy stanowi pracę ponadwymiarową.

Natomiast praca w godzinach nadliczbowych występuje w razie wykonywania pracy ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy (co do zasady 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym) albo ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy wynikający z obowiązującego systemu i rozkładu czasu pracy - przekroczenie normy tygodniowej ocenia się w okresie rozliczeniowym. Przedsiębiorca powinien jasno określić w umowie próg, po którym dodatkowe godziny będą wynagradzane jak nadgodziny oraz prowadzić rzetelną ewidencję czasu pracy.