Limit zwolnienia z VAT – zasady i kalkulator

Limit zwolnienia z VAT w 2026 roku wynosi 240 000 zł wartości sprzedaży bez podatku. Przedsiębiorca może korzystać ze zwolnienia podmiotowego, jeśli spełnia warunki określone w art. 113 ustawy o VAT i nie wykonuje czynności wyłączonych z tego rozwiązania.

Zasady te są szczególnie ważne dla mikrofirm, osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz przedsiębiorców, którzy rozpoczynają sprzedaż w trakcie roku. Prawidłowe obliczenie limitu pozwala uniknąć zaległości podatkowych, błędów przy wystawianiu faktur i spóźnionej rejestracji jako czynny podatnik VAT. Poniżej wyjaśniamy, co wlicza się do limitu, jak działa kalkulator limitu VAT, kiedy należy złożyć formularz VAT-R oraz czym różnią się zwolnienia z art. 113 i art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.

Najważniejsze informacje

Limit zwolnienia z VAT w 2026 roku wynosi 240 000 zł sprzedaży bez kwoty podatku.
Nowy przedsiębiorca oblicza limit proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności gospodarczej w danym roku.
Zwolnienie traci moc od czynności, w wyniku której przedsiębiorca przekroczył właściwy limit.
Usługi prawnicze oraz usługi w zakresie doradztwa wyłączają zwolnienie podmiotowe, z wyjątkiem doradztwa rolniczego w zakresie wskazanym w art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. b ustawy o VAT.
Podatnik zwolniony nie przesyła regularnie JPK_VAT z deklaracją, ale nadal musi prowadzić ewidencję sprzedaży.

Ile wynosi limit zwolnienia z VAT w 2026 roku?

Od 1 stycznia 2026 roku ustawowy limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 240 000 zł. W 2025 roku było to 200 000 zł. Zmianę wprowadziła ustawa z 24 czerwca 2025 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług.

Ze zwolnienia podmiotowego może korzystać podatnik posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Polski, jeżeli wartość jego sprzedaży, bez kwoty podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym 240 000 zł. Nie jest to więc limit dochodu ani przychodu obliczanego według zasad podatku dochodowego. Podstawę stanowi wartość sprzedaży ustalana zgodnie z ustawą o VAT.

Z podwyższonego limitu mogli skorzystać również podatnicy, których sprzedaż w 2025 roku przekroczyła 200 000 zł, ale nie była wyższa niż 240 000 zł. Przepisy przejściowe pozwoliły im wrócić do zwolnienia od 1 stycznia 2026 roku bez zachowania standardowego okresu karencji.

Nigdy więcej nie trać czasu!

Zautomatyzuj układanie grafików pracy, prowadzenie ewidencji czasu pracy, elektroniczne wnioski urlopowe i wiele więcej.

Załóż darmowe konto

Czym różnią się art. 113 i art. 43 ust. 1 ustawy o VAT?

Art. 113 ustawy o VAT reguluje przede wszystkim zwolnienie podmiotowe, które zależy od wartości sprzedaży i rodzaju wykonywanych czynności. Art. 43 ust. 1 ustawy o VAT zawiera natomiast katalog zwolnień przedmiotowych, związanych z charakterem konkretnej dostawy lub usługi.

Podstawa zwolnienia	Od czego zależy	Znaczenie limitu 240 000 zł
Art. 113 ustawy o VAT	Od wartości sprzedaży, siedziby podatnika i rodzaju wykonywanych czynności	Przekroczenie właściwego limitu powoduje utratę zwolnienia
Art. 43 ust. 1 ustawy o VAT	Od przedmiotu i warunków konkretnej czynności	Sama wysokość sprzedaży nie przesądza o zwolnieniu danej czynności

Art. 43 ust. 1 obejmuje między innymi określone usługi medyczne, edukacyjne, ubezpieczeniowe i finansowe. W katalogu znajdują się też zwolnienia dotyczące udzielania kredytów, niektórych transakcji, których przedmiotem są instrumenty finansowe, oraz usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Każde zwolnienie przedmiotowe ma jednak odrębne warunki.

Nie każda działalność zwolniona na podstawie art. 43 ust. 1 automatycznie pozostaje poza limitem z art. 113. Niektóre transakcje związane z nieruchomościami, usługi finansowe oraz usługi ubezpieczeniowe wlicza się do wartości limitu, jeżeli nie mają charakteru transakcji pomocniczych.

Kto może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT?

Podatnik kontynuujący działalność może korzystać ze zwolnienia, jeżeli wartość jego sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła 240 000 zł, a w roku bieżącym nadal mieści się w tej kwocie. Nie może przy tym wykonywać czynności wymienionych w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT ani podlegać okresowi wyłączenia wynikającemu z art. 113 ust. 11.

Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia lub dobrowolnie z niego zrezygnował, może ponownie z niego skorzystać nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym doszło do utraty prawa albo rezygnacji. W przypadku podatników, którzy rozpoczęli w 2025 r. wykonywanie czynności określonych w art. 5 ustawy o VAT, możliwość skorzystania ze zwolnienia w 2026 r. dotyczy sytuacji, gdy wartość sprzedaży przekroczyła proporcjonalny odpowiednik 200 000 zł, lecz nie przekroczyła proporcjonalnego odpowiednika 240 000 zł.

Te same podstawowe zasady obowiązują osobę prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą i spółkę będącą podatnikiem VAT. Sama forma prawna nie przesądza o prawie do zwolnienia.

Przedsiębiorca rozpoczynający działalność gospodarczą w trakcie roku może korzystać ze zwolnienia, jeśli przewidywana wartość sprzedaży nie przekroczy kwoty obliczonej proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności w tym roku. Musi przy tym spełniać pozostałe kryteria, w tym nie może wykonywać czynności wyłączonych ze zwolnienia podmiotowego.

Zwolnienie jest dobrowolne. Przedsiębiorca może z niego zrezygnować i zacząć rozliczać VAT na zasadach ogólnych, nawet jeśli jego roczny obrót pozostaje znacznie niższy od ustawowego limitu.

Co wlicza się do limitu zwolnienia z VAT?

Punktem wyjścia jest wartość sprzedaży bez kwoty podatku. Wartość rynkową uwzględnia się przy ustalaniu momentu utraty zwolnienia, gdy związek między podatnikiem a kontrahentem, o którym mowa w art. 32 ust. 2, powoduje wykazanie wartości sprzedaży niższej od wartości rynkowej.

Do wartości sprzedaży nie wlicza się między innymi wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość, która nie podlega opodatkowaniu na terytorium kraju, ani sprzedaży na odległość towarów importowanych, jeśli również nie jest ona opodatkowana w Polsce.

Poza limitem zasadniczo pozostaje sprzedaż zwolniona na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3. Wyjątek stanowią niepomocnicze transakcje związane z nieruchomościami, określone usługi finansowe oraz usługi ubezpieczeniowe i reasekuracyjne. Ich wartość może powiększać limit mimo zastosowania zwolnienia przedmiotowego.

Do limitu nie wlicza się również odpłatnej dostawy towarów zaliczanych na podstawie przepisów o podatku dochodowym do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. Sprzedaż firmowej maszyny będącej środkiem trwałym nie musi więc pomniejszać dostępnego limitu. Warunkiem jest jednak prawidłowe zakwalifikowanie danego składnika majątku.

Kwota podatku VAT także nie zwiększa wartości limitu. W praktyce podatnik korzystający ze zwolnienia podmiotowego nie dolicza VAT do ceny sprzedaży, dlatego kontroluje kwoty należne z tytułu sprzedaży uwzględnianej na podstawie art. 113.

Sprawdź, kto może korzystać ze zwolnienia z VAT w 2026 roku, jak liczyć limit 240 000 zł i proporcjonalny limit dla nowej firmy.

Kalkulator limitu VAT dla nowej działalności

Kalkulator limitu zwolnienia przydaje się przedsiębiorcy, który rozpoczyna działalność gospodarczą w trakcie roku. W takiej sytuacji nie przysługuje mu od razu pełny limit 240 000 zł. Jego wysokość zależy od liczby dni prowadzenia działalności w danym roku podatkowym.

W 2026 roku kalkulator limitu może opierać się na następującym wzorze:

240 000 zł × liczba dni prowadzenia działalności gospodarczej w 2026 roku ÷ 365 dni

W obliczeniach należy uwzględnić okres prowadzenia działalności gospodarczej w roku podatkowym.

Przykład 1. Proporcjonalny limit zwolnienia

Anna rozpoczęła działalność gospodarczą 1 lipca 2026 roku. Do końca roku pozostały 184 dni, dlatego kalkulator limitu wskazuje:

240 000 zł × 184 ÷ 365 = 120 986,30 zł

Jeśli wartość sprzedaży uwzględnianej w limicie przekroczy tę kwotę, zwolnienie straci moc od transakcji, która spowodowała przekroczenie.

Sam kalkulator limitu VAT nie rozstrzygnie, czy przedsiębiorca wykonuje czynności wyłączone na podstawie art. 113 ust. 13 ani czy konkretna sprzedaż powinna zostać pominięta zgodnie z art. 113 ust. 2. Wynik należy więc zestawić z rzeczywistym zakresem działalności oraz sposobem opodatkowania poszczególnych transakcji.

Kiedy zwolnienie podmiotowe z VAT nie przysługuje?

Nie każda firma, która mieści się w limicie 240 000 zł, może skorzystać ze zwolnienia. Art. 113 ust. 13 ustawy o VAT zawiera katalog dostaw i usług wyłączających tę możliwość bez względu na wartość sprzedaży.

Rodzaj działalności	Przykłady wyłączeń
Określone towary	Towary z załącznika nr 12, tereny budowlane i nowe środki transportu. Wśród dostaw wyłączających zwolnienie podmiotowe należy wymienić również dostawy budynków, budowli lub ich części w przypadkach określonych w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b ustawy o VAT.
Towary akcyzowe	Towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, z ustawowymi wyjątkami obejmującymi m.in. energię elektryczną i wyroby tytoniowe
Sprzedaż na odległość	M.in. preparaty kosmetyczne, komputery, wyroby elektroniczne, urządzenia elektryczne oraz określone maszyny sprzedawane w zorganizowanym systemie zawierania umów na odległość
Motoryzacja	Hurtowa i detaliczna sprzedaż wskazanych części i akcesoriów do pojazdów oraz motocykli
Usługi	Usługi prawnicze, jubilerskie, ściągania długów, factoring oraz usługi doradcze, z wyjątkiem wskazanego doradztwa rolniczego

Wyłączenie dotyczące towarów akcyzowych nie oznacza, że każda dostawa produktu związanego z akcyzą uniemożliwia korzystanie ze zwolnienia. Ustawa przewiduje wyjątki obejmujące między innymi energię elektryczną, wyroby tytoniowe oraz niektóre samochody osobowe zaliczane na podstawie przepisów o podatku dochodowym do środków trwałych podlegających amortyzacji. Przed zastosowaniem wyjątku trzeba jednak sprawdzić wszystkie warunki określone w przepisie.

Szczególnej uwagi wymagają usługi doradcze. O ich kwalifikacji nie decyduje jedynie nazwa działalności ani kod PKD, lecz rzeczywisty charakter wykonywanych świadczeń. Wykonanie czynności wymienionej w art. 113 ust. 13 wyłącza możliwość korzystania przez podatnika ze zwolnienia podmiotowego, a nie tylko możliwość zwolnienia samej czynności wyłączonej.

Co się dzieje po przekroczeniu limitu VAT?

Zwolnienie traci moc od czynności, w wyniku której wartość sprzedaży przekroczyła 240 000 zł albo proporcjonalny limit przysługujący nowej firmie. VAT obejmuje całą transakcję powodującą przekroczenie, a nie tylko część przewyższającą limit.

Przed utratą prawa do zwolnienia podatnik powinien złożyć formularz VAT-R właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Obrót trzeba więc monitorować na bieżąco, szczególnie przed przyjęciem większego zamówienia. O przekroczeniu limitu decyduje czynność powodująca przekroczenie wartości sprzedaży, a jeżeli została ona błędnie udokumentowana jako zwolniona, konieczne może być odpowiednie skorygowanie dokumentacji i rozliczenia VAT.

Po utracie zwolnienia podatnik rozlicza VAT od czynności powodującej przekroczenie limitu oraz prowadzi ewidencję VAT zawierającą dane wymagane przez art. 109 ust. 3 i przesyła JPK_VAT z deklaracją na zasadach właściwych dla czynnych podatników VAT.

Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży nie powstaje jednak dopiero po rejestracji. Podatnik korzystający ze zwolnienia podmiotowego również musi prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży. Wpis za dany dzień powinien zostać dokonany najpóźniej przed rozpoczęciem sprzedaży w dniu następnym.

Nigdy więcej nie trać czasu!

Zautomatyzuj układanie grafików pracy, prowadzenie ewidencji czasu pracy, elektroniczne wnioski urlopowe i wiele więcej.

Załóż darmowe konto

Czy po utracie zwolnienia trzeba skorygować VAT?

Zmiana statusu może wymagać przeanalizowania korekty podatku naliczonego na podstawie art. 91 ustawy o VAT. Nie oznacza jednak automatycznego obowiązku zwrotu wcześniej odliczonego VAT, ponieważ podatnik korzystający ze zwolnienia podmiotowego zazwyczaj nie miał prawa do odliczenia podatku od zakupów związanych ze sprzedażą zwolnioną.

Po przejściu ze sprzedaży zwolnionej na opodatkowaną możliwość i sposób korekty podatku naliczonego należy ustalić odrębnie dla danego składnika zgodnie z art. 91 ustawy o VAT, w szczególności z uwzględnieniem zasad dotyczących środków trwałych oraz niewykorzystanych towarów handlowych, surowców i materiałów. Zakres i moment rozliczenia zależą między innymi od rodzaju składnika, jego wartości, daty oddania do użytkowania oraz dalszego przeznaczenia.

Po zmianie przeznaczenia zakupów ze sprzedaży zwolnionej na opodatkowaną prawo, wysokość i moment korekty podatku naliczonego należy ustalić dla poszczególnych składników według właściwych regulacji art. 91 ustawy o VAT.

Czy zwolnienie z VAT opłaca się przedsiębiorcy?

Zwolnienie może ułatwić prowadzenie działalności, zaoszczędzić czas i ograniczyć część obowiązków administracyjnych. Podatnik nie rozlicza regularnie podatku należnego, nie przesyła standardowego JPK_VAT z deklaracją i nie musi doliczać VAT do ceny sprzedaży. Obowiązek złożenia deklaracji może jednak powstać w szczególnych przypadkach, między innymi przy określonych transakcjach zagranicznych lub korektach.

Brak VAT w cenie bywa korzystny, gdy firma kieruje ofertę do konsumentów albo innych podmiotów, które nie mogą odliczyć podatku. Zwolnienie ogranicza też podatkowe skutki niezapłaconych faktur, ponieważ sprzedaż zwolniona nie powoduje powstania podatku należnego do zapłaty. Nie chroni jednak przedsiębiorcy przed stratą wynikającą z braku zapłaty przez klienta.

Wadą zwolnienia jest brak prawa do odliczania VAT od zakupów związanych ze sprzedażą zwolnioną. Przy wysokich nakładach inwestycyjnych lub współpracy głównie z czynnymi podatnikami VAT dobrowolna rejestracja może być korzystniejsza z biznesowego punktu widzenia.

Rezygnacja ze zwolnienia wymaga zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, od którego przedsiębiorca chce rozliczać VAT. Podatnik rozpoczynający działalność, który zamierza opodatkować już pierwszą sprzedaż, składa formularz VAT-R przed dniem wykonania tej czynności.

Zwolnienie z VAT w ramach procedury SME

Od 1 stycznia 2025 roku mali przedsiębiorcy mogą korzystać z transgranicznych zwolnień w ramach procedury SME. Podatnik z siedzibą w innym państwie członkowskim UE może stosować zwolnienie SME w Polsce po spełnieniu warunków ustawowych oraz od dnia, w którym państwo jego siedziby poinformuje go o nadaniu lub potwierdzeniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego EX na potrzeby zwolnienia w Polsce.Polski podatnik korzystający z procedury SME składa informację kwartalną w terminie miesiąca od końca kwartału, a po przekroczeniu 100 000 euro – informację za okres od początku kwartału do dnia przekroczenia w terminie 15 dni roboczych od przekroczenia.

Unijny limit 100 000 euro nie zastępuje limitów krajowych. Firma korzystająca z procedury SME musi kontrolować zarówno roczny obrót na terytorium UE, jak i wartość sprzedaży objętą progiem w każdym państwie, w którym stosuje zwolnienie.

Podsumowanie

Limit zwolnienia z VAT w 2026 roku wynosi 240 000 zł wartości sprzedaży bez podatku. Nowe firmy stosują limit obliczany proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności gospodarczej, a zwolnienie tracą od czynności powodującej przekroczenie właściwej kwoty. Przedsiębiorca powinien sprawdzić nie tylko wysokość obrotu, lecz także katalog wyłączeń z art. 113 ust. 13, okres karencji po utracie zwolnienia lub rezygnacji z niego oraz zasady określające, które transakcje uwzględnia się w limicie.

Zwolnienie może ograniczyć liczbę rozliczeń i uprościć prowadzenie firmy, ale wiąże się z brakiem prawa do odliczenia VAT od zakupów związanych ze sprzedażą zwolnioną. Regularnie prowadzona ewidencja sprzedaży i kalkulator limitu zwolnienia pozwalają odpowiednio wcześnie przygotować formularz VAT-R, sposób ustalania cen oraz rozliczenia po zmianie statusu podatnika.

Źródła

FAQ - najczęściej zadawane pytania o limit zwolnienia z VAT

Limit zwolnienia z VAT w 2026 roku wynosi 240 000 zł wartości sprzedaży bez podatku. Podatnik kontynuujący działalność powinien kontrolować wartość sprzedaży zarówno za poprzedni, jak i za bieżący rok podatkowy.
Proporcjonalny limit zwolnienia z VAT oblicza się, mnożąc 240 000 zł przez liczbę dni prowadzenia działalności gospodarczej w danym roku, a następnie dzieląc wynik przez liczbę dni w tym roku. W 2026 roku mianownik wynosi 365.
Przedsiębiorca korzystający wyłącznie ze zwolnienia podmiotowego zasadniczo nie przesyła regularnie JPK_VAT z deklaracją. Obowiązek rozliczenia może jednak powstać w szczególnych sytuacjach, na przykład przy określonych transakcjach zagranicznych lub korektach.
Zwolnienie podmiotowe z VAT traci moc od czynności, która spowodowała przekroczenie limitu 240 000 zł albo właściwego limitu proporcjonalnego. Opodatkowaniu podlega cała transakcja powodująca przekroczenie, a nie tylko nadwyżka ponad limit.
Podatnik może ponownie skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub z niego zrezygnował. Szczególne rozwiązanie przejściowe przewidziano dla części podatników powracających do zwolnienia w związku z podwyższeniem limitu w 2026 roku.
Formularz VAT-R należy złożyć przed utratą prawa do zwolnienia. Jeżeli podatnik utraci zwolnienie z art. 113 ust. 1 lub 9, powinien złożyć VAT-R albo jego aktualizację przed dniem, w którym traci prawo do zwolnienia.
Usługi doradcze są wyłączone ze zwolnienia podmiotowego, z wyjątkiem określonego w ustawie doradztwa rolniczego. O zastosowaniu wyłączenia decyduje rzeczywisty charakter usługi, a nie wyłącznie nazwa działalności lub kod PKD.
Zwolnienie podmiotowe z VAT nie znosi obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży. Podatnik powinien ująć sprzedaż za dany dzień najpóźniej przed rozpoczęciem sprzedaży w dniu następnym.