Termin zwolnienie dyscyplinarne jest powszechnie spotykany i często poruszany. Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę, bez zachowania wymaganych terminów, w momencie, gdy pracownik rażąco zaniedbał swoje pracownicze obowiązki lub popełnił przestępstwo. Może jednak nastąpić niesłuszne zwolnienie dyscyplinarne. Co to takiego, jakie są konsekwencje i przyczyny takiego zwolnienia? Jakie kroki może podjąć zwolniony pracownik? Kwestie te zostaną przybliżone w tym artykule.

Zwolnienie dyscyplinarne - co to jest?

Zwolnienie dyscyplinarne zostało opisane w art. 52 k.p. Dokument mówi o rozwiązaniu umowy o pracę bez konieczności zachowania wymaganego czasu w trybie natychmiastowym, w momencie, kiedy pracownik w ciężki sposób naruszył powierzone mu obowiązki pracownicze lub popełnił przestępstwo. Musi to mieć związek z konkretnymi działaniami pracownika. W Kodeksie pracy opisano obowiązki pracownika, którymi są m.in. sumienne i staranne wykonywanie pracy, stosowanie się do poleceń przełożonych, przestrzegać czasu, regulaminu pracy oraz przestrzegać przepisów. Nieprzestrzeganie tych obowiązków albo dokonanie przestępstwa, potwierdzonego prawomocnym wyrokiem, które uniemożliwia dalsze wykonywanie pracy, są podstawami do zwolnienia dyscyplinarnego. Zwolnienie dyscyplinarne może nastąpić również z powodu utraty uprawnień wymaganych do wykonywania tej pracy. Oczywiście ta utrata obowiązkowo musi być z winy samego pracownika. Czy powodem zwolnienia dyscyplinarnego mogą być spóźnienia do pracy? Raczej nie, ponieważ powód powinien być bardzo poważny, chyba że byłoby to notoryczne i utrudniało pracę. Warto zapoznać się z rejestracją czasu pracy. Jeśli pracownik porzuciłby pracę i nie pojawiał się w niej, również może być to podstawa do zwolnienia dyscyplinarnego, oczywiście zależy także, z jakich względów pracę porzucił. Co bardzo istotne w przypadku pojęcia omawianego zwolnienia, rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym nie może nastąpić po upływie miesiąca od dnia, w którym pracodawca dowiedział się o przewinieniu pracownika, a które mogłoby stanowić uzasadnienie rozwiązania umowy. 

Bezprawne zwolnienie dyscyplinarne – jakie mogą być przyczyny?

W określonych sytuacjach może wystąpić bezprawne zwolnienie dyscyplinarne. Do takiego naruszenia praw pracownika może dojść wówczas, gdy podana podstawa rozwiązania umowy nie występuje na liście ustawowych przesłanek. Podkreślić warto, że  niesłuszne zwolnienie dyscyplinarne zachodzi, gdy zachowanie pracownika będące podstawą zwolnienia dyscyplinarnego nie stanowi ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, nie popełnił on także żadnego przestępstwa utrudniającego zatrudnienie na dotychczasowym stanowisku, ani także nigdy ze swojej winy nie utracił uprawnień wymaganych do pracy na obecnym stanowisku. Bardzo istotny jest również fakt, że ciężkie zawinienie pracownika musi być obiektywne oraz w pełni zawinione. Jeśli pracownik zaniedbał w ciężki sposób swoje obowiązki pracownicze, musi to zostać odpowiednio udokumentowane, wraz z zapewnioną możliwością łatwej weryfikacji. Powód zwolnienia dyscyplinarnego powinien być znany i jasny dla obu stron, czyli pracodawcy i pracownika. Jeśli więc doszło do zwolnienia dyscyplinarnego, w którym nie zaszło ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, przestępstwo, ani utrata uprawnień to będzie to bezprawne zwolnienie z pracy. Podkreślić warto również ważną informację, że pracodawca ma maksymalnie miesiąc na zwolnienie dyscyplinarne pracownika, od momentu odkąd dowiedział się o jego naruszeniu lub popełnieniu przestępstwa. Jeśli przekroczy on ten termin, również będzie to niesłuszne zwolnienie dyscyplinarne.

Nieuzasadnione zwolnienie dyscyplinarne – jakie są jego skutki?

Samo zwolnienie dyscyplinarne prowadzi ze sobą szereg różnych skutków dla pracownika. Kiedy występuje nieuzasadnione zwolnienie dyscyplinarne, wówczas niesie to dla pracownika także możliwość skorzystania ze swoich praw i otrzymania odszkodowania. Oczywiście występują także skutki takiego zwolnienia. Dla pracownika może być to trudny czas, często związany także ze załamaniem kariery zawodowej. Ponowny powrót na rynek pracy może okazać się mocno utrudniony, co również nie jest łatwym wyzwaniem, tym bardziej na tym samym stanowisku. Co może uczynić pracownik bezprawnie zwolniony dyscyplinarnie z pracy? Właśnie ze względu na te fakty, pracownicy, których dotknęło niesłuszne zwolnienie dyscyplinarne z pracy, mogą ubiegać się o uzyskanie odszkodowania. 

Odszkodowanie za niesłuszne zwolnienie dyscyplinarne – komu się należy?

Pracownik, który został zwolniony dyscyplinarnie bezprawnie, może ubiegać się o odszkodowanie. Warto podkreślić też, że pracownik powinien odwołać się do sądu w każdej sytuacji, w której wie, że został niesłusznie zwolniony. Jeśli pracownik nie zgadza się z podstawą takiego zwolnienia, może ubiegać się o odszkodowanie za niesłuszne zwolnienie dyscyplinarne. W takiej sytuacji posiada on dwa podstawowe żądania i są nimi:

  • żądanie przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach,
  • żądanie zasądzenia wspomnianego wcześniej odszkodowania.

Należy mieć na względzie również ścisły termin na odwołanie się, od takiego zwolnienia do sądu. Termin na zakwestionowanie niesłusznego zwolnienia dyscyplinarnego jest bardzo ograniczony. Żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania należy wnieść do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Wybierając sąd, do którego pracownik się zwróci, może wybrać ten w okręgu siedziby pracodawcy albo zakład pracy, ewentualnie także w okręgu, w którym znajduje się sąd, w którego okręgu praca jest, była lub też miała być wykonywana. W momencie, gdy sąd uzna, że doszło do bezprawnego zwolnienia dyscyplinarnego, zasądzi przywrócenie go do pracy na dotychczasowych warunkach, a także odszkodowanie równe wynagrodzeniu, jakie otrzymałby za pracę, w czasie, w którym pozostawał on bez zatrudnienia. Nie może być to mniej niż miesiąc, a nie więcej niż trzy. Jeśli pracownik był w okresie ochronnym albo była to pracownica w ciąży, odszkodowanie za niesłuszne zwolnienie dyscyplinarne należy się za cały czas zwolnienia. Jeśli zasądzona kwota jest niewystarczająca, w związku z np. koniecznością podjęcia terapii psychologicznej w związku ze zwolnieniem z pracy, pracownik może domagać się odszkodowania za wyrządzoną mu szkodę w oparciu, o przepisy Kodeksu cywilnego, z powołaniem na przepis art. 300 Kodeksu pracy, które umożliwiają stosowanie przepisów kodeksu cywilnego w nieuregulowanych kwestiach.

Po takich doświadczeniach warto pomyśleć o urlopie po zwolnieniu dyscyplinarnym. Odpocząć i zregenerować się, by móc szukać nowej pracy. Jak przedstawiono w artykule, w określonych okolicznościach możemy mieć do czynienia z niesłusznym zwolnieniem dyscyplinarnym. To niełatwa sytuacja dla zwolnionego pracownika, gdyż start na nowej drodze kariery może być utrudniony. Może on jednak dochodzić swoich praw na drodze sądowej i zostać przywrócony do pracy, oraz otrzymać odszkodowanie.