Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2025 r. wynosi 8 903,56 zł. Prognoza przyjęta przez rząd na potrzeby budżetu i podstawę składek ZUS na 2026 r. wynosi 9 420 zł, a w styczniu 2026 r. przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw (firmy zatrudniające powyżej 9 osób) było równe 9 002,47 zł, co w praktyce oznacza wzrost o 6,1 % rok do roku. W praktyce średnia krajowa służy do wyliczania składek i limitów, a jej poziom nie odzwierciedla typowych zarobków – mediana płac w sierpniu 2025 r. była o ok. 17,4 % niższa niż przeciętne wynagrodzenie.
Najważniejsze informacje:
W 2025 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wyniosło 8 903,56 zł.
Prognozowane przeciętne wynagrodzenie przyjęte do obliczenia składek ZUS na 2026 r. to 9 420 zł; 60 % tej kwoty stanowi podstawę dla pełnego „dużego” ZUS (5 652 zł), a górny limit to 30‑krotność prognozy – 282 600 zł.
W styczniu 2026 r. przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wynosiło 9 002,47 zł, a w branżach takich jak kultura czy nieruchomości płace rosły najszybciej.
Mediana wynagrodzeń w sierpniu 2025 r. wyniosła 7 280 zł; 10% najmniej zarabiających otrzymywało do 4 666 zł, a 10% najlepiej opłacanych co najmniej 13 881,59 zł.
Czym jest średnia krajowa i w jaki sposób się ją oblicza?
Średnia krajowa, zwana też przeciętnym wynagrodzeniem, to wskaźnik publikowany przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Oblicza się ją, dzieląc sumę wynagrodzeń osobowych brutto wypłaconych pracownikom w gospodarce narodowej w danym okresie przez przeciętną liczbę zatrudnionych.
W gospodarce używa się kilku pojęć dotyczących średniej.
Przeciętne wynagrodzenie w Polsce to wskaźnik GUS liczony dla gospodarki narodowej według metodyki Głównego Urzędu Statystycznego. W 2025 r. wynosiło 8 903,56 zł.
Średnie wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw dotyczy firm zatrudniających co najmniej dziesięciu pracowników. W styczniu 2026 r. średnie wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 9 002,47 zł.
Kwota prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, przyjmowana do ustalenia limitu 30-krotności na 2026 r., jest ogłoszona w obwieszczeniu ministra w Monitorze Polskim. Na rok 2026 przyjęto prognozę 9 420 zł.
Średnia płaca jest często krytykowana jako niemiarodajna, ponieważ kilka bardzo wysokich pensji może ją zawyżyć. Rzeczywiste zarobki lepiej oddaje mediana wynagrodzeń, która pokazuje wartość pośrodku stawki – połowa pracowników zarabia mniej, a połowa więcej.
Aktualne dane o przeciętnych wynagrodzeniach
Komunikat Prezesa GUS z 9.02.2026 r. ogłasza, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2025 r. wyniosło 8 903,56 zł. W styczniu 2026 r. przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 9 002,47 zł, co daje wzrost 6,1 % rok do roku.
Przyjęta do wyliczenia składek prognoza przeciętnego wynagrodzenia na 2026 r. wynosi 9 420 zł, a obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej określiło kwotę ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek emerytalno‑rentowych na 282 600 zł. To oznacza, że powyżej tej kwoty nie płaci się składek emerytalno‑rentowych, co wynika z art. 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Średnia krajowa w sektorze przedsiębiorstw
Art. 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może przekroczyć 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Dla roku 2026 limit ten wynosi 282 600 zł. Po przekroczeniu limitu 30-krotności płatnik nie powinien naliczać i wykazywać składek emerytalno-rentowych od nadwyżki, a ZUS rozlicza to w ramach weryfikacji.
Prognozowane przeciętne wynagrodzenie jest także podstawą do obliczania składek dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. „Duży ZUS” opiera się na 60 % prognozowanej kwoty. W 2026 r. podstawa ta wynosi 5 652 zł, co daje składki na poziomie ok. 1 926,76 zł. Osoby korzystające z „Małego ZUS ‑u plus” mogą płacić składki od dochodu, lecz nie niższe niż 30 % minimalnego wynagrodzenia (1 441,80 zł). Wysokość prognozy przekłada się więc zarówno na górny limit składek, jak i na minimalne stawki.
Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wyznacza wartości świadczeń i limitów w wielu obszarach. Odpis na ZFŚS ustala się od przeciętnego wynagrodzenia w roku poprzednim albo w II półroczu roku poprzedniego, jeżeli to drugie jest wyższe (dla 2026 r. w praktyce podstawą jest 7 848,60 zł jako wartość z II półrocza 2025 r.). Przy dorabianiu do emerytury stosuje się limity 70 % i 130 % przeciętnego wynagrodzenia, od 1 marca 2026 r. limity te wynoszą odpowiednio 6 438,50 zł i 11 957,20 zł. Minimalna składka zdrowotna dla podatku liniowego w roku składkowym 1.02.2026–31.01.2027 wynosi 432,54 zł, bo minimalna podstawa to 4 806 zł (100% minimalnego wynagrodzenia).
Praktyczne przykłady
Przykład 1
Załóżmy, że przedsiębiorca korzysta z pełnego ZUS‑u. Podstawa do naliczania składek w 2026 r. to 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, czyli 5 652 zł. Stosując aktualne stopy procentowe (emerytalna 19,52 %, rentowa 8 %, chorobowa 2,45 %, wypadkowa 1,67 %, Fundusz Pracy 1,0% i Fundusz Solidarnościowy 1,45% (łącznie 2,45%)), łączna składka wyniesie ok. 1 926,76 zł. Po przekroczeniu rocznego limitu 282 600 zł nie nalicza się dalszych składek emerytalno‑rentowych, ale składka zdrowotna nadal jest obowiązkowa.
Przykład 2
Przeciętne wynagrodzenie w Polsce w 2025 r. (8 903,56 zł brutto) daje pracownikowi na etacie wypłatę około 6 300 zł netto po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i zaliczki na podatek dochodowy. Dla średniej z sektora przedsiębiorstw w styczniu 2026 r. (9 002,47 zł brutto) na konto trafiłoby około 6 400 zł netto. Różnicę tworzą obowiązkowe składki i podatek, dlatego w planowaniu budżetów płacowych warto uwzględniać całkowity koszt pracownika (wynagrodzenie brutto plus składki pracodawcy).
Nigdy więcej nie trać czasu!
Zautomatyzuj układanie grafików pracy, prowadzenie ewidencji czasu pracy, elektroniczne wnioski urlopowe i wiele więcej.
Załóż darmowe kontoPodsumowanie
Średnia krajowa jest wskaźnikiem statystycznym używanym w wielu przepisach prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Na 2026 r. kluczowe wartości to przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej za 2025 r. – 8 903,56 zł, prognozowane wynagrodzenie – 9 420 zł i limit trzydziestokrotności – 282 600 zł. Dla przedsiębiorców oznacza to wyższe składki ZUS i wyższe progi przy świadczeniach, ale średnia nie odzwierciedla zarobków większości pracowników. Mediana płac jest znacznie niższa.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o przeciętne miesięczne wynagrodzenia
Średnia krajowa to arytmetyczna średnia zarobków we wszystkich przedsiębiorstwach i instytucjach, którą oblicza GUS. Mediana jest wartością środkową – połowa pracowników zarabia mniej, połowa więcej. Ponieważ wysokie pensje menedżerów zawyżają średnią, mediana lepiej oddaje typowe zarobki.
Oblicza się je, sumując wynagrodzenia osobowe brutto wypłacone w całej gospodarce i dzieląc przez przeciętną liczbę zatrudnionych. Wynik ogłaszany jest w Monitorze Polskim przez Prezesa GUS na podstawie ustawy o emeryturach i rentach.
Prognozowane przeciętne wynagrodzenie to kwota przyjmowana w ustawie budżetowej na kolejny rok, ogłaszana w Monitorze Polskim. Używa się jej do wyliczenia podstaw składek ZUS, limitu trzydziestokrotności i wielu innych świadczeń. Na 2026 r. prognoza wynosi 9 420 zł.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza roczny limit podstawy składek emerytalno‑rentowych równy 30 × prognozowane przeciętne wynagrodzenie. W 2026 r. limit ten wynosi 282 600 zł; po jego przekroczeniu nie pobiera się składek emerytalno‑rentowych od nadwyżki, co dotyczy przede wszystkim osób z wysokimi zarobkami lub mających zbieg tytułów ubezpieczeniowych.
Nie. Średnia krajowa jest uśrednionym wskaźnikiem. W niektórych branżach, takich jak transport czy IT, dynamika płac jest większa, z kolei w innych branżach mniejsza, np. w administracji. Przedsiębiorcy powinni analizować dane branżowe i medianę wynagrodzeń, aby adekwatnie kształtować stawki.
Te artykuły również mogą być pomocne:
3/4 etatu - ile to godzin i ile wynosi wynagrodzenie?
3/4 etatu – ile to godzin i ile wynosi wynagrodzenie w 2026? Sprawdź wymiar czasu pracy, pensję brutto i netto oraz prawa pracownika na części etatu.
Ile pracodawca płaci za pracownika przy najniższej krajowej w 2026 r.?
💰Najniższa krajowa to minimalne wynagrodzenie, jakie pracodawca zobowiązany jest zapłacić pracownikowi za wykonywaną pracę. Jakie są koszty pracodawcy?
Obliczanie nadgodzin – praktyczny przewodnik po wynagrodzeniach
Pracujesz po godzinach? ⏳ Sprawdź, jak prawidłowo obliczać nadgodziny i ile powinieneś zarobić! 💰✅
#udostępnij jeżeli ten artykuł jest przydatny:
