Ostatnie lata przynoszą wiele zmian na gruncie prawa podatkowego oraz rachunkowego. Należy do nich między innymi koncepcja podatku przychodowego. Jaka jest ogólna istota podatku od przychodu i jak wygląda kwestia zastosowania tego typu opodatkowania w przypadku Polski? Przeczytaj poniższy tekst, by poznać odpowiedzi na te oraz wiele innych pytań.

Czym jest podatek przychodowy?

Jak sama nazwa wskazuje, podatek przychodowy to taki rodzaj obciążenia podatkowego dla firm, którego wysokość jest ustalana na podstawie osiąganych w danym okresie przychodów (utargu, obrotu). Jeśli zatem poszukujesz odpowiedzi wyjaśniającej kwestię „podatek przychodowy a dochodowy”, wytłumaczenie leży w samej istocie podatku przychodowego. Podczas gdy podstawę do opodatkowania podatkiem dochodowym stanowią przychody przedsiębiorstwa pomniejszone o koszty ponoszone w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej (mogą być to na przykład wydatki na czynsz, wynagrodzenia dla pracowników, zakup materiału czy usługi prawne), tak w przypadku obciążeń typu przychodowego poziom kosztów nie wpływa na wysokość podstawy do opodatkowania.

Zasadniczo, podatek przychodowy na świecie nie jest rozwiązaniem powszechnie stosowanym, aczkolwiek już teraz pracuje się – w ramach struktur wchodzących w skład Unii Europejskiej – nad wprowadzeniem globalnego podatku od przychodów dla potentatów cyfrowych.

Z kolei podatek przychodowy w Polsce – choć czasem się o tym zapomina, wcale nie jest nowością. Wręcz przeciwnie, korzystają z tego rozwiązania tysiące niewielkich przedsiębiorstw. Taka forma obciążeń podatkowych jest określana jako ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – przedsiębiorcy, którzy zdecydowali się na takie rozwiązanie, są zobowiązani do odprowadzania podatku według stawki uzależnionej od branży prowadzonej działalności (na przykład, w przypadku tak zwanych wolnych zawodów stawka wynosi aż 20%, podczas gdy najniższa stawka ryczałtu ewidencjonowanego to zaledwie 3,5%).

Rozwiązanie to jest chwalone głównie za niski stopień skomplikowania pod kątem prowadzenia ewidencji księgowej – sama konstrukcja podatku przychodowego sprawia, że ryczałtowcy nie muszą bowiem zastanawiać się na przykład nad tym, czy poniesiony koszt nie zostanie zakwestionowany podczas rutynowej kontroli przeprowadzanej przez urząd skarbowy. Począwszy od 2022 roku, do stosowania ryczałtu jako formy rozliczania się z podatku będą uprawnieni ci przedsiębiorcy, którzy w 2021 roku osiągnęli przychody nie wyższe niż równowartość w złotych 2 milionów euro.

Wyżej opisana różnica między podatkiem przychodowym oraz dochodowym sprawia, że na pierwsze z zaprezentowanych rozwiązań powinny zdecydować się raczej firmy o wysokim poziomie ROS=rentowności przychodów (tj. stosunku zysku do przychodów ze sprzedaży). Z kolei firmy o niskim poziomie rentowności mogą rozliczać się poprzez tradycyjny podatek dochodowy. Oczywiście, stosowanie podatku przychodowego nie zwalnia w żaden sposób od obowiązków np. w zakresie podatku od nieruchomości.

Kogo będzie obowiązywać podatek przychodowy?

Odpowiedź na to pytanie można poznać w projekcie znowelizowanej ustawy o podatku CIT (art. 24). Co ciekawe, choć zgodnie z zapowiedziami podatek przychodowy miał odnosić się przede wszystkim do największych podmiotów, to obecnie wszystko wskazuje na to, że także mniejsze podmioty – jeśli spełnią warunki – będą zobowiązane do jego zapłaty. Zgodnie z zapisami zawartymi w projekcie, do zapłaty podatku będą zobowiązane przedsiębiorstwa działające w Polsce (tzn. mające status polskiego rezydenta podatkowego), które spełniają następujące kryteria:

  • występowanie straty w obszarze działalności operacyjnej (tzn. bez uwzględnienia zysków kapitałowych),
  • wskaźnik dochodowości (to znaczy relacji zysk-przychody) na poziomie niższym niż 1%.

Podatek przychodowy – ile wynosi?

Tak jak w przypadku każdego innego rodzaju zobowiązania podatkowego, także stawka podatku przychodowego jest jednym z aspektów, który w największym stopniu stanowi przedmiot zainteresowania przedsiębiorców. Jeśli chodzi o wysokość podatku od przychodów, to mamy złą wiadomość dla osób prowadzących działalność gospodarczą i zaliczających się do grupy nim objętej. Mianowicie, sposób obliczenia wysokości zobowiązania podatkowego to dość skomplikowana procedura.

Zasadniczo, stawka podatku przychodowego wynosi 10% w stosunku do podstawy opodatkowania. Ten aspekt nie jest skomplikowany. Inaczej ma się sprawa ze sposobem, w jaki ustala się podstawę. Zgodnie z założeniami rządu, podstawę stanowi suma następujących części składowych:

  • wszystkie przychody osiągnięte przez przedsiębiorstwo w danym okresie rozrachunkowym (roku podatkowym), z wyłączeniem tzw. zysków kapitałowych. W tym przypadku uwzględnia się 4% łącznej wartości tych przychodów;
  • koszty finansowania dłużnego (do tej grupy zalicza się na przykład koszty ponoszone w związku z zaciągnięciem kredytów, pożyczek czy emisją obligacji). Warto przy tym dodać, że do podstawy opodatkowania zalicza się wyłącznie te spośród kosztów finansowania, które stanowią nadwyżkę ponad 30% zysku operacyjnego powiększonego o amortyzację (w rachunkowości wskaźnik ten określa się skrótem EBITDA) i są ponoszone w ramach transakcji realizowanych z podmiotami powiązanymi;
  • odroczony podatek dochodowy w sytuacji, gdy ujawniono w rozliczeniach podatkowych na koniec roku niezamortyzowane WNiP (wartości niematerialne i prawne),
  • koszty poniesione na rzecz powiązanych podmiotów (z tytułu nabycia usług lub praw niematerialnych) do wysokości 3 milionów złotych + 5% z EBITDA.

Wyłączenia z podatku przychodowego

Jeśli chodzi o rodzaje podmiotów, których nie obejmie planowany nowy podatek przychodowy, to będą to przede wszystkim firmy, które:

  • działają na rynku nie dłużej niż 3 lata,
  • przechodzą przejściowe problemy wyrażające się znacznym spadkiem przychodów w stosunku do roku poprzedniego (spadek o co najmniej 30%),
  • działają w branży finansowej,

Podatek przychodowy – podsumowanie

Wprowadzenie podatku przychodowego, które jest planowane w 2022 roku, to tylko jedna z licznych zmian prawnych, jakie spotkały przedsiębiorców w ostatnich latach. Oprócz kwestii opodatkowania przychodów firmy muszą wziąć pod uwagę także takie zmiany jak na przykład ograniczenie w wykorzystywaniu karty podatkowej czy wprowadzenie pakietu SLIM VAT.

Wprowadzenie nowego podatku przychodowego to kolejny przejaw zwiększonego fiskalizmu w polskiej gospodarce. Rozwiązanie to może stanowić wyzwanie zwłaszcza dla tych podmiotów, które mają jednocześnie duże obroty i niską rentowność. W przypadku „gorszego” roku zostaną one zobowiązane do poniesienia znacznego wydatku w wysokości co najmniej 4% przychodów z działalności operacyjnej (pozostałe trzy wcześniej wymienione części składowe opodatkowania nie muszą wystąpić w przypadku każdego przedsiębiorstwa). Ponadto, wciąż konieczne jest sprawne zarządzanie przedsiębiorstwem, przez co rozumie się na przykład skuteczną oraz efektywną kontrolę czasu pracy.