Świadczenie wspierające – ile wynosi i kto może je otrzymać?

Świadczenie wspierające to nowy rodzaj pomocy finansowej kierowany do pełnoletnich osób z niepełnosprawnościami mających największą potrzebę wsparcia. Aby otrzymać świadczenie, trzeba mieć co najmniej 70 punktów w decyzji wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON). Wysokość świadczenia to ustawowo określony procent renty socjalnej (zależny od przedziału punktów i zaokrąglany do pełnych złotych w górę), a zmienna jest wyłącznie kwota renty socjalnej po waloryzacji.

Świadczenie wspierające jest wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i ma pomóc pokryć dodatkowe wydatki osób z niepełnosprawnościami. Od 2026 r. skorzysta z niego szersza grupa uprawnionych, ponieważ świadczenie staje się dostępne etapowo także dla osób z 70–77 pkt. W artykule objaśniamy, komu przysługuje świadczenie, jak ustalić punktację, ile wynosi miesięczna kwota i jak złożyć wniosek.

Najważniejsze informacje

1. Świadczenie przysługuje osobom z niepełnosprawnościami w wieku od 18 lat, które uzyskały decyzję WZON potwierdzającą potrzebę wsparcia na poziomie co najmniej 70 punktów.

2. Kwota zależy od liczby punktów – od 40 % do 220 % renty socjalnej. Wysokość świadczenia w 2026 r. będzie ustalana po ogłoszeniu waloryzacji renty socjalnej przez ZUS.

3. Wniosek do ZUS składa się elektronicznie po uzyskaniu ostatecznej decyzji WZON. Wprowadzenie świadczenia jest etapowe: osoby z 87–100 pkt mogą ubiegać się od 2024 r., z 78–86 pkt od 2025 r., a z 70–77 pkt od 2026 r.

4. Świadczenie jest niezależne od dochodu, zwolnione z podatku i nie podlega egzekucji. Nie otrzymają go mieszkańcy domów pomocy społecznej, zakładów opiekuńczych czy osoby korzystające z podobnych świadczeń za granicą.

Czym jest świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające wprowadziła ustawa z 7 lipca 2023 r., która zreformowała system świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami. Celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych, aby osoby z niepełnosprawnościami mogły funkcjonować bardziej samodzielnie. Ustawa wskazuje, że świadczenie przysługuje osobie z niepełnosprawnością w wieku od ukończenia 18 lat, która otrzymała decyzję WZON ustalającą poziom potrzeby wsparcia w przedziale 70–100 punktów.

Co ważne, świadczenie wspierające jest skierowane bezpośrednio do osoby niepełnosprawnej, a nie do opiekuna. Dodatkowo nie jest uzależnione od dochodu, ale nie przysługuje m.in. przy uprawnieniu do podobnego świadczenia za granicą Jest wolne od podatku dochodowego i nie podlega egzekucji, dzięki czemu w całości trafia do beneficjenta.

Jak ustala się poziom potrzeby wsparcia?

Decyzje ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Komisja ocenia 32 czynności dnia codziennego (ubieranie, poruszanie się, komunikacja, higiena, przygotowywanie posiłków itd.). Dla każdej czynności stosuje się wzór, który uwzględnia zdolność do samodzielnego wykonania zadania, rodzaj i częstotliwość wsparcia oraz wagę czynności. Po obliczeniu wyników z 32 czynności system wybiera 25 najwyższych i sumuje je do skali 0–100 punktów. Ocena odbywa się na podstawie obserwacji, wywiadu bezpośredniego oraz kwestionariuszy samooceny.

Decyzja WZON jest ważna przez okres odpowiadający ważności orzeczenia o niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż 7 lat. Staje się ostateczna po 14 dniach od doręczenia, jeśli w tym czasie nie złożysz wniosku o ponowne rozpatrzenie. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja jest ostateczna (nie przysługuje już wniosek o ponowne rozpatrzenie), a ZUS uwzględnia datę ostateczności wykazaną dla decyzji. Wniosek o świadczenie składa się nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja stała się ostateczna. Jeżeli brak decyzji – wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia.

Komu przysługuje świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnościami?

Świadczenie wspierające przysługuje osobie, która:

• ukończyła 18 lat,

• spełnienia ustawowe warunki dot. statusu osoby (w tym określone kategorie cudzoziemców) oraz zamieszkiwania w Polsce,

• ma ostateczną decyzję WZON ustalającą 70–100 punktów,

• złoży wniosek do ZUS – jeśli wniosek do ZUS złożysz w 3 miesiące od wydania decyzji WZON, prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji WZON; w pozostałych przypadkach – od miesiąca wpływu wniosku do ZUS.

Próg punktowy i harmonogram: Ustawa wprowadza świadczenie etapami. Osoby z 87–100 pkt mogą ubiegać się od 2024 r., z 78–86 pkt od 2025 r., a z 70–77 pkt od 2026 r. Jeśli opiekun pobierał wcześniej świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna, świadczenie wspierające może przysługiwać od 1.01.2024 r. także przy decyzji WZON 70–89 pkt.

Kto nie otrzyma świadczenia?

Ustawa wyłącza osoby, które mają zapewnioną całodobową opiekę w placówkach takich jak dom pomocy społecznej, rodzinny dom pomocy, zakład opiekuńczo‑leczniczy, zakład pielęgnacyjno‑opiekuńczy, zakład poprawczy, zakład karny, areszt śledczy lub schronisko dla nieletnich. Świadczenia nie otrzyma również osoba, która pobiera podobny zasiłek za granicą albo gdy zasiłek zagraniczny na opiekę pobiera inna osoba (chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej).

Połączenie z innymi świadczeniami

Świadczenie wspierające można łączyć z rentą socjalną, emeryturą oraz z programem 500+ dla osób niesamodzielnych. Świadczenie jest niezależne od dochodu i zwolnione z podatku dochodowego; nie może zostać zajęte przez komornika. Zgłoszenie opiekuna do ubezpieczeń przez ZUS jest możliwe tylko przy spełnieniu ustawowych warunków, w tym wspólnego mieszkania i gospodarowania, braku innych tytułów do ubezpieczeń (i braku prawa do emerytury/renty dla ubezpieczeń emerytalno-rentowych) oraz po złożeniu właściwego wniosku. Po ponownym rozpatrzeniu nie przysługuje już kolejny wniosek o ponowne rozpatrzenie, a od rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Ile wynosi świadczenie wspierające?

Wysokość świadczenia wspierającego zależy od uzyskanej liczby punktów i jest obliczana jako procent aktualnej renty socjalnej. Próg minimalny to 70 punktów, a maksymalny 100 punktów. Po waloryzacji w marcu 2026 r. (renta socjalna 1 978,49 zł brutto) miesięczne kwoty kształtują się następująco:

• 95–100 punktów – 220 % renty socjalnej (ok. 4 353 zł),

• 90–94 punktów – 180 % renty socjalnej (ok. 3 562 zł),

• 85–89 punktów – 120 % renty socjalnej (ok. 2 375 zł),

• 80–84 punktów – 80 % renty socjalnej (ok. 1 583 zł),

• 75–79 punktów – 60 % renty socjalnej (ok. 1 188 zł),

• 70–74 punktów – 40 % renty socjalnej (ok. 792 zł).

Kwoty te podlegają corocznej waloryzacji wraz z rentą socjalną, zazwyczaj 1 marca każdego roku. Świadczenie wypłacane jest przez ZUS wyłącznie bezgotówkowo, przelewem na wskazane konto bankowe w Polsce albo na numer instrumentu płatniczego wydanego w kraju wskazany we wniosku.

Przykłady praktyczne

Osoba z niepełnosprawnością, 30 lat, 95 pkt – Otrzymała decyzję WZON przyznającą 95 punktów i może wystąpić o świadczenie wspierające. Od 1 marca 2026 r. świadczenie dla 95–100 pkt wynosi 220% renty socjalnej liczonej od kwoty 1 978,49 zł, tj. 4 353 zł (po zaokrągleniu w górę do pełnych złotych). Osoba ta może równocześnie pobierać rentę socjalną i np. 500+ dla osób niesamodzielnych.

Osoba po 65. roku życia, 72 pkt – W 2025 r. uzyskała 72 pkt, a jej opiekun otrzymywał wcześniej świadczenie pielęgnacyjne. Dzięki przepisom przejściowym może starać się o świadczenie wspierające od razu. W 2026 r. kwota świadczenia wyniesie 40 % renty socjalnej (ok. 792 zł). Świadczenia opiekuńcze (w reżimie przepisów przejściowych) nie przysługują za okres, w którym osoba wymagająca opieki ma przyznane świadczenie wspierające, a wypłata za okres pokrywający się ze świadczeniem wspierającym jest nienależna.

Jak złożyć wniosek o świadczenie wspierające?

Procedura ubiegania się o świadczenie składa się z dwóch etapów:

• Uzyskanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia – należy złożyć wniosek do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności. W postępowaniu WZON poziom potrzeby wsparcia ustala się na podstawie wywiadu, obserwacji i oceny funkcjonowania (formularza). W przypadku trudności z decyzją można złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie w ciągu 14 dni od doręczenia.

• Złożenie wniosku do ZUS – wniosek o świadczenie (SWN) składa się wyłącznie elektronicznie: przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE), portal Emp@tia lub bankowość elektroniczną. Nie trzeba dołączać skanu decyzji WZON – wystarczy podać jej numer; ZUS pobierze dane z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzeczeń o Niepełnosprawności. Wniosek najlepiej złożyć w terminie 3 miesięcy od daty decyzji, aby otrzymać świadczenie z wyrównaniem.

ZUS zgłosi beneficjenta do ubezpieczenia zdrowotnego i – na wniosek – zgłosi również jego opiekuna do ubezpieczeń emerytalno‑rentowych i zdrowotnego, tylko wtedy, gdy nie ma ona innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. Opiekunowie osób uprawnionych przy spełnieniu ustawowych warunków i po złożeniu odpowiedniego wniosku mogą zrezygnować z pracy zawodowej, aby wspierać swoich bliskich, a ZUS będzie opłacać ich składki emerytalne i zdrowotne. To rozwiązanie pomaga utrzymać zabezpieczenie społeczne opiekunów, ale oznacza konieczność poważnego planowania budżetu rodzinnego. W takim kontekście przydatne mogą być narzędzia do zarządzania czasem pracy, które ułatwiają przedsiębiorcom rozliczanie czasu pracy w sposób elastyczny i zgodny z przepisami.

Podsumowanie

Świadczenie wspierające jest nowym instrumentem wsparcia finansowego dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Aby je otrzymać, trzeba mieć ostateczną decyzję WZON potwierdzającą poziom potrzeby wsparcia od 70 do 100 punktów oraz złożyć wniosek do ZUS wyłącznie drogą elektroniczną. Kwota świadczenia wynosi od 40% do 220 % renty socjalnej i rośnie wraz z liczbą punktów. Świadczenie jest wolne od podatku, niezależne od dochodu i nie podlega zajęciu komorniczemu.

Od 1 stycznia 2026 r. świadczenie stało się dostępne także dla osób z poziomem potrzeby wsparcia 70–77 pkt, zgodnie z etapowym harmonogramem wdrożenia.