Od kiedy 35 dni urlopu? Komu przysługuje dłuższy urlop?

Chociaż w przestrzeni medialnej pojawiają się pytania o termin wprowadzenia 35 dni urlopu, polskie prawo w lutym 2026 r. nie przewiduje takiego wymiaru urlopu wypoczynkowego. Urlop wypoczynkowy w Polsce to uregulowane urlopy wypoczynkowe w Kodeksie pracy i co do zasady wynoszą one 20 albo 26 dni. 35 dni wolnego w roku może wynikać z połączenia 26 dni urlopu wypoczynkowego z innymi, odrębnymi uprawnieniami, które w praktyce dają dodatkowe wolne (np. urlop opiekuńczy, zwolnienie z powodu siły wyższej i zwolnienie na opiekę nad dzieckiem). U części pracowników wyższy lub dodatkowy urlop wynika jednak z przepisów szczególnych (odrębnych ustaw), a nie z takiego sumowania.

Najważniejsze informacje:

1. Podstawowy urlop wypoczynkowy wynosi 20 dni, jeżeli pracownik ma staż pracy krótszy niż 10 lat, albo 26 dni, jeżeli ma staż pracy co najmniej 10 lat.

2. 35 dni wolnego można uzyskać, łącząc 26 dni urlopu wypoczynkowego z 5 dniami urlopu opiekuńczego, 2 dniami albo 16 godzinami zwolnienia z powodu siły wyższej oraz 2 dniami albo 16 godzinami zwolnienia na opiekę nad dzieckiem.

3. Urlop opiekuńczy wynosi 5 dni rocznie w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia członkowi rodziny albo osobie z tego samego gospodarstwa domowego z poważnych względów medycznych.

4. Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej przysługuje w wymiarze 2 dni albo 16 godzin rocznie w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, gdy niezbędna jest natychmiastowa obecność pracownika.

Wymiar urlopu wypoczynkowego w kodeksie pracy

Polskie prawo gwarantuje wszystkim pracownikom urlop wypoczynkowy w wymiarze uzależnionym od stażu pracy i właśnie tu widać, jak duże jest znaczenie stażu pracy przy ustalaniu liczby dni urlopu. Zgodnie z art. 154 § 1 Kodeksu pracy pracownikowi przysługuje 20 dni urlopu, jeżeli jest zatrudniony krócej niż 10 lat, albo 26 dni urlopu, jeżeli jest zatrudniony co najmniej 10 lat (w tym także przy stażu wynoszącym dokładnie 10 lat). Do stażu, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego, wlicza się m.in. okresy nauki (w zakresie i na zasadach określonych w Kodeksie pracy) oraz dotychczasowe okresy zatrudnienia. Okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz stypendium przyznanego na podstawie przepisów o rynku pracy wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych. Okresy te nie są jednak okresem zatrudnienia – nie powodują nabywania (naliczania) urlopu wypoczynkowego w czasie bezrobocia i nie wlicza się ich do okresu zatrudnienia, od którego zależy nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego. Jednocześnie mogą być uwzględniane przy ustalaniu stażu, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego (20/26 dni). Pracodawca powinien udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo, jednak jeżeli urlop nie zostanie w tym roku wykorzystany, staje się urlopem zaległym i pracodawca ma obowiązek udzielić go najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego.

Od 2026 r. zmieniają się zasady ustalania okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze (w tym wymiar urlopu wypoczynkowego). Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy do tego okresu po spełnieniu ustawowych warunków i udokumentowaniu wlicza się m.in. okresy prowadzenia pozarolniczej działalności (w tym także okres „ulgi na start”), wykonywania umów zlecenia / świadczenia usług oraz umów agencyjnych, a także udokumentowany okres wykonywania pracy zarobkowej za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy. Zmiana ma zastosowanie od 1 stycznia 2026 r. wobec pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych, a wobec pozostałych pracodawców od 1 maja 2026 r. (pierwszy dzień miesiąca po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia ustawy). W praktyce może to spowodować szybsze osiągnięcie progu 10 lat, od którego zależy prawo do 26 dni urlopu. 

Skąd wzięło się 35 dni urlopu?

Liczba 35 wzięła się z prostego zsumowania kilku niezależnych uprawnień do wolnego w ciągu roku, a nie z wprowadzenia nowego urlopu wypoczynkowego.

Łączenie różnych uprawnień

W mediach i portalach branżowych pojawiły się nagłówki, że pracownicy będą mieli 35 dni urlopu. W rzeczywistości chodzi o łączenie kilku niezależnych uprawnień w ciągu roku:

• Urlop wypoczynkowy – podstawowe 20 lub 26 dni, zależnie od stażu.

• Urlop opiekuńczy – 5 dni w roku kalendarzowym na zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia członkowi rodziny (synowi, córce, matce, ojcu, małżonkowi) lub osobie pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych. Wymaga złożenia wniosku w postaci papierowej lub elektronicznej co najmniej 1 dzień przed rozpoczęciem urlopu. Urlop jest niepłatny, a okres jego wykorzystania wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

• Dni wolne z powodu siły wyższej – 2 dni (lub 16 godzin) rocznie w razie nagłych spraw rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem. Za czas wolny pracownik otrzymuje 50% wynagrodzenia.

• Dni wolne na opiekę nad dzieckiem – 2 dni (lub 16 godzin) dla osób wychowujących dziecko do 14 lat. Urlop jest w pełni płatny i nie pomniejsza urlopu wypoczynkowego .

Łącznie maksymalnie można w danym roku „zebrać” do 35 dni (lub ich ekwiwalentu godzinowego) wolnego od pracy poprzez zestawienie odrębnych uprawnień: 26 dni urlopu wypoczynkowego (przysługujących pracownikowi z co najmniej 10-letnim stażem urlopowym) + 5 dni urlopu opiekuńczego + 2 dni (albo 16 godzin) zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej + 2 dni (albo 16 godzin) zwolnienia na opiekę nad dzieckiem do 14 lat. Nie jest to jednak jednolity „pakiet” gwarantowany każdemu pracownikowi ze stażem 10 lat: zwolnienie na opiekę nad dzieckiem przysługuje wyłącznie pracownikowi wychowującemu dziecko do 14 lat, a urlop opiekuńczy oraz urlop z powodu siły wyższej mogą być wykorzystane tylko w celach i na warunkach przewidzianych w przepisach. Co ważne, urlop opiekuńczy jest nieodpłatny, a zwolnienie z powodu siły wyższej jest płatne w wysokości 50% wynagrodzenia. Pracownikowi z krótszym stażem urlopowym (20 dni urlopu wypoczynkowego) analogicznie można przypisać maksymalnie do 29 dni (lub ekwiwalentu godzinowego) wolnego, o ile spełnia warunki do pozostałych uprawnień (w tym do zwolnienia na opiekę nad dzieckiem do 14 lat) i korzysta z nich zgodnie z ich przeznaczeniem.

Specjalne grupy zawodowe i dodatkowe dni urlopu

Propozycje wydłużenia urlopu dotyczą w szczególności zawodów wymagających szczególnej regeneracji. Już dziś nauczyciele akademiccy mają prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 36 dni roboczych w roku. W przypadku służb mundurowych wymiar i warunki dodatkowych urlopów wynikają z odrębnych ustaw właściwych dla danej formacji i tytułu uprawnienia (nie ma jednej wspólnej „widełki” dla całej mundurówki). Przykładowo żołnierzowi zawodowemu mogą przysługiwać dodatkowe urlopy wypoczynkowe z różnych tytułów. W zależności od stażu czynnej służby wojskowej dodatkowy urlop wypoczynkowy wynosi 5 dni roboczych po 15 latach, 10 dni roboczych po 20 latach oraz 15 dni roboczych po 25 latach. W razie zbiegu uprawnień do dodatkowych urlopów wypoczynkowych z różnych tytułów żołnierzowi co do zasady przysługuje tylko jeden urlop w wymiarze najkorzystniejszym, z wyjątkiem dodatkowego urlopu z tytułu szkodliwych dla zdrowia warunków służby. Łączny wymiar urlopu wypoczynkowego i dodatkowych urlopów wypoczynkowych w roku nie może przekroczyć 50 dni roboczych. 

W Najwyższej Izbie Kontroli kontrolerowi zatrudnionemu na stanowisku określonym w art. 66a przez okres nie krótszy niż 10 lat przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 6 dni roboczych, a po 20 latach pracy – w wymiarze 12 dni roboczych.

Przykład praktyczny

Pracownik zatrudniony od 12 lat, wychowujący pięcioletnie dziecko i opiekujący się chorującą matką, może w 2026 r. skorzystać z następujących uprawnień:

1. 26 dni urlopu wypoczynkowego – udzielanych zgodnie z planem urlopów/uzgodnieniem z pracodawcą, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

2. 5 dni urlopu opiekuńczego – na zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia matce po operacji. Urlop jest niepłatny, a okres jego wykorzystania wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

3. Zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej: 2 dni albo 16 godzin – wykorzystywane doraźnie, wyłącznie w razie pilnych spraw rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, gdy niezbędna jest natychmiastowa obecność pracownika. Zgłoszenie przez pracownika najpóźniej w dniu korzystania jest wystarczające, a za czas zwolnienia przysługuje 50% wynagrodzenia.

4. Zwolnienie od pracy na opiekę nad dzieckiem do 14 lat: 2 dni albo 16 godzin – w pełni płatne, do wykorzystania w danym roku kalendarzowym jako dni lub godziny (w zależności od wyboru pracownika w danym roku).

Łącznie daje to do 35 dni/ekwiwalentu dni wolnych od pracy w roku kalendarzowym (26 dni urlopu wypoczynkowego + 5 dni urlopu opiekuńczego + 2 dni zwolnienia z powodu siły wyższej + 2 dni zwolnienia na opiekę nad dzieckiem), przy czym nie jest to jednolity „urlop”. Urlop wypoczynkowy służy wypoczynkowi, natomiast urlop opiekuńczy oraz zwolnienia od pracy (z powodu siły wyższej i na opiekę nad dzieckiem) mogą być wykorzystywane wyłącznie w celach i na zasadach określonych w przepisach. W ujęciu płatności - 26 dni urlopu wypoczynkowego i 2 dni opieki na dziecko są płatne w 100%, 2 dni zwolnienia z powodu siły wyższej są płatne w 50% wynagrodzenia, a 5 dni urlopu opiekuńczego jest niepłatne.

Co z urlopem stażowym?

W 2025 r. do debaty publicznej trafiła propozycja tzw. urlopu stażowego, która zakłada stopniowe wydłużanie urlopu wypoczynkowego w zależności od długości zatrudnienia: 30 dni po 10 latach pracy, 35 dni po 15 latach, 40 dni po 20 latach oraz 45 dni po 25 latach. Urlop miałby być w pełni płatny i traktowany analogicznie do urlopu wypoczynkowego. Pomysł zdobył poparcie związków zawodowych i niektórych ekspertów, ale w lutym 2026 r. nie został wprowadzony w życie – wciąż trwają analizy i konsultacje. To oznacza, że nie ma dziś mowy o ustawowym wydłużeniu urlopów wypoczynkowych dla wszystkich to nadal temat analiz i konsultacji. Wprowadzenie urlopu stażowego wymagałoby nowelizacji Kodeksu pracy i ustalenia źródeł finansowania dla sektora publicznego i prywatnego.

Dyskusja o urlopie stażowym jest częścią szerszych trendów na rynku pracy i polityki społecznej, związanych ze wzrostem świadomości zdrowia psychicznego i dążeniem do lepszego work-life balance. Związki zawodowe wskazują, że dłuższe urlopy nie powinny być zarezerwowane wyłącznie dla służb mundurowych czy nauczycieli, ponieważ wypalenie zawodowe i przemęczenie dotyczą wszystkich grup pracowniczych.

Badania: work‑life balance, wypalenie zawodowe i czterodniowy tydzień pracy

Najnowsze badania pokazują, że Polacy coraz silniej odczuwają przeciążenie pracą i potrzebę dłuższego wypoczynku:

• Według badania serwisu LiveCareer “Work‑life balance Polaków” 65% pracowników odpowiada na służbowe e‑maile po godzinach, 27% przyznaje, że zdarza im się pracować podczas urlopu, a prawie połowa uczestników deklaruje objawy wypalenia zawodowego, w tym przeciążenie obowiązkami (33%) i niskie wynagrodzenie (24%). Jedynie 21% respondentów ma poczucie, że po pracy potrafi się w pełni zregenerować¹.

• Z badania Panelu Ariadna z września 2025 r. wynika, że 80% Polaków uznaje wypalenie zawodowe za poważny problem, a 64% deklaruje, że już go doświadczyło. Aż 89% ankietowanych uważa, że pracodawcy bagatelizują skalę zjawiska, a dwie trzecie respondentów postuluje uznanie wypalenia za chorobę podlegającą leczeniu i zwolnieniom lekarskim. Jedynie 11% badanych twierdzi, że pracodawcy podchodzą do problemu poważnie².

• Raport „Jak urlopujemy” portalu No Fluff Jobs pokazuje, że 37% pracowników byłoby skłonnych zmniejszyć wymiar urlopu wypoczynkowego, aby pracować 4 dni w tygodniu, ale 35% jest przeciw, a 28% niezdecydowanych. Zainteresowanie takim rozwiązaniem jest najwyższe wśród pracowników z pokolenia Z (50%) i spada wraz z wiekiem. 39% mężczyzn i 34% kobiet poparłoby taki układ³.

Wyniki badań wskazują, że problem wypalenia zawodowego jest powszechny, a dłuższy lub elastyczny urlop może stać się ważnym elementem polityki personalnej. W dyskusjach coraz częściej wraca też pytanie, czy czas pracy należy zmieniać na przykład przez przejście na czterodniowy tydzień pracy.

Jak przygotować firmę na nowe realia?

Zmiany w prawie pracy oraz rosnące oczekiwania pracowników wymuszają na przedsiębiorcach działania w kilku obszarach:

1. Weryfikacja stażu i uprawnień – od 2026 r. do stażu będą wliczane m.in. B2B, zlecenia czy działalność gospodarcza. Pracodawcy powinni uaktualnić dokumentację i zweryfikować, którzy pracownicy osiągną prawo do 26 dni urlopu wcześniej niż dotychczas .

2. Aktualizacja regulaminów i systemów kadrowych (w tym regulaminów wynagrodzenia) – należy uwzględnić urlop opiekuńczy, zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej oraz nowe zasady wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Od 27 stycznia 2026 r. ekwiwalent wypłaca się co do zasady w terminie wypłaty wynagrodzenia, a jeżeli termin wypłaty wynagrodzenia przypada przed dniem rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy w ciągu 10 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Warto przygotować procedury wnioskowania o te uprawnienia i odpowiednio planować grafiki.

3. Korzystanie z narzędzi do ewidencji czasu pracy – nowoczesne narzędzia takie jak ewidencja czasu pracy i tworzenie grafików pracy od inEwi, ułatwiają elektroniczne składanie wniosków urlopowych, kontrolę wykorzystania poszczególnych rodzajów urlopów i planowanie obsady w firmie. Dzięki temu przedsiębiorcy mogą szybciej reagować na prośby pracowników, ograniczyć błędy kadrowe i zapewnić zgodność z przepisami.

4. Budowanie kultury work‑life balance – badania pokazują, że ponad 80% Polaków uważa wypalenie zawodowe za poważny problem co przekłada się na dobrostan psychiczny zespołów i ograniczenie rotacji pracowników. Wprowadzenie elastycznych rozwiązań, takich jak możliwość pracy zdalnej, wariantów skracania czasu pracy czy dodatkowe dni wolne, pomaga przeciwdziałać wypaleniu i rotacji. Pracodawcy powinni również zachęcać do wykorzystywania urlopu w całości i unikania pracy podczas wolnych dni.

Podsumowanie

W lutym 2026 r. przepisy dotyczące urlopów wypoczynkowych w Polsce pozostają niezmienione: pracownikom przysługuje 20 dni urlopu przy stażu krótszym niż 10 lat i 26 dni po przekroczeniu tego progu. „35 dni urlopu” to nie nowy wymiar urlopu wypoczynkowego, lecz suma różnych uprawnień (urlop opiekuńczy, wolne z powodu siły wyższej i dni na opiekę nad dzieckiem) – z czego część jest nieodpłatna lub częściowo płatna. Propozycja urlopu stażowego, przewidująca 30 do 45 dni płatnego urlopu w zależności od długości pracy, nadal jest w fazie konsultacji i nie obowiązuje. Jednocześnie rozszerzenie definicji stażu od 2026 r. sprawi, że więcej osób szybciej osiągnie prawo do dłuższego urlopu wypoczynkowego. Przedsiębiorcy powinni monitorować zmiany, aktualizować regulaminy, korzystać z narzędzi do ewidencji czasu pracy i wspierać kulturę work‑life balance, aby ograniczać wypalenie zawodowe i zwiększać satysfakcję pracowników.

Źródła:

1) https://teamrodzina.pl/2025/09/26/work-life-balance-polakow-wyniki-badania/

2) https://panelariadna.pl/news/zmeczeni-zdemotywowani-i-na-skraju-wypalenia-zawodowego-praca-polakow-w-soczewce

3) https://www.rmf.fm/styl-zycia/news,80083,skrocony-urlop-za-4-dniowy-tydzien-pracy-zaskakujace-wyniki-badan.html