Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem to jednostronna czynność prawna, która pozwala pracodawcy lub pracownikowi zakończyć stosunek pracy po upływie określonego czasu. Jest to najczęściej stosowany tryb rozstania z pracownikiem, powinien mieć formę pisemną oraz ściśle przestrzegać terminów zawartych w Kodeksie pracy.
Najważniejsze informacje:
Dla umów na czas określony i nieokreślony okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie–3 miesiące, natomiast przy umowie na okres próbny może wynosić 3 dni robocze, 1 tydzień albo 2 tygodnie.
Oświadczenie o wypowiedzeniu powinno być złożone na piśmie, ale brak formy pisemnej nie przesądza automatycznie o nieważności czynności, tylko oznacza naruszenie wymogów formalnych.
Pracodawca musi wskazać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie również przy umowie na czas określony (także przy nieokreślonym i przy rozwiązaniu bez wypowiedzenia).
W okresie wypowiedzenia pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz ewentualnych dni na poszukiwanie pracy (przysługuje wyłącznie przy wypowiedzeniu dokonanym przez pracodawcę (co najmniej 2-tygodniowym)).
Zasady i terminy przy rozwiązaniu umowy o pracę
Proces zakończenia współpracy z podwładnym wymaga od przedsiębiorcy doskonałej znajomości przepisów, aby uniknąć ewentualnych sporów przed sądem pracy. Przy ustalaniu okresu wypowiedzenia liczy się okres zatrudnienia u danego pracodawcy, ale w określonych przypadkach wlicza się także zatrudnienie u poprzedniego pracodawcy (np. przy przejściu zakładu pracy) oraz inne przypadki następstwa prawnego.
W przypadku umowy o pracę zawartej na okres próbny, długość okresu wypowiedzenia zależy od czasu, na jaki umowa miała trwać. Wynosi on 3 dni robocze (przy próbie do 2 tygodni), jeden tydzień (powyżej 2 tygodni) lub dwa tygodnie (przy próbie wynoszącej 3 miesiące). Dla umów na czas określony i nieokreślony, ustawodawca przewidział trzy progi czasowe.
Jeśli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy, okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie. Po półroczu pracy wydłuża się on do jednego miesiąca. Trzymiesięczny okres wypowiedzenia obowiązuje po co najmniej 3 latach okresu zatrudnienia u danego pracodawcy, przy czym w przewidzianych prawem przypadkach dolicza się także okresy zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy. Warto pamiętać, że okresy liczone w miesiącach kończą się zawsze w ostatnim dniu miesiąca kalendarzowego.
Obowiązki pracodawcy podczas wypowiedzenia umowy o pracę
Prawidłowe oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy powinno wymagać jest zachowanie formy pisemnej (także elektronicznej równoważnej pisemnej – opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym) oraz wskazanie przyczyny (tylko przy wypowiedzeniu umowy na czas określony/nieokreślony oraz przy rozwiązaniu bez wypowiedzenia) i pouczenie o odwołaniu, a data i rozbudowane dane identyfikacyjne są co najmniej zalecane.
W sytuacji, gdy pracodawca wypowiada umowę zawartą na czas nieokreślony, powinien podać uzasadnienie swojej decyzji. Przyczyna ta powinna być jasna i zrozumiała dla zatrudnionego. Warto tu przywołać istotny przepis regulujący tę kwestię:
W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy.
Art. 30 § 4 Kodeks pracy
Podczas trwania okresu wypowiedzenia, pracodawca może jednostronnie podjąć decyzję o zwolnieniu pracownika z obowiązku świadczenia pracy. W takim przypadku pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości, jaką otrzymałby, gdyby pracował. Jest to często stosowane rozwiązanie w sytuacjach, gdy dostęp pracownika do poufnych danych firmy mógłby zagrażać interesom przedsiębiorstwa po ogłoszeniu decyzji o rozstaniu.
Nigdy więcej nie trać czasu!
Zautomatyzuj układanie grafików pracy, prowadzenie ewidencji czasu pracy, elektroniczne wnioski urlopowe i wiele więcej.
Załóż darmowe kontoOchrona pracownika i szczególne przypadki
Prawo pracy przewiduje sytuacje, w których wypowiedzenie umowy o pracę jest ograniczone lub czasowo niemożliwe. Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika (np. na zwolnieniu lekarskim), jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
Ochrona przedemerytalna zasadniczo zakazuje wypowiedzenia umowy o pracę (art. 39), ale ma ustawowe wyłączenia (np. art. 40) i nie wyklucza innych trybów zakończenia stosunku pracy przewidzianych w KP.
Dla sprawnego zarządzania takimi procesami niezbędna jest rzetelna ewidencja czasu pracy. Systemy takie jak inEwi pozwalają precyzyjnie monitorować staż pracy, liczbę pozostałych dni urlopu wypoczynkowego oraz terminy kończących się umów, co minimalizuje ryzyko błędów przy wyliczaniu terminów wypowiedzeń.
Dni na poszukiwanie pracy i urlop
W okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę, pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Wymiar zwolnienia wynosi:
2 dni robocze – w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia,
3 dni robocze – w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także w przypadku jego skrócenia na podstawie przepisów o likwidacji, upadłości albo innych przyczynach niedotyczących pracowników.
Często pojawia się pytanie o niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Przed upływem okresu wypowiedzenia pracodawca może zobowiązać pracownika do wykorzystania przysługującego mu urlopu, a pracownik musi się temu podporządkować. Jeśli jednak czas trwania okresu wypowiedzenia jest zbyt krótki, konieczna będzie wypłata ekwiwalentu pieniężnego.
Przykład 1
Wyobraźmy sobie sytuację, w której Jan Kowalski pracuje w firmie od 15 września 2022 roku. Pracodawca chce wręczyć mu wypowiedzenie 10 marca 2026 roku. Ponieważ staż pracy przekracza 3 lata, obowiązuje trzymiesięczny okres wypowiedzenia. Choć pismo zostanie wręczone w marcu, bieg wypowiedzenia rozpocznie się 1 kwietnia, a rozwiązanie umowy o pracę nastąpi z dniem 30 czerwca 2026 roku. W tym czasie Jan może zostać zwolniony z obowiązku świadczenia pracy, zachowując prawo do pełnej wysokości wynagrodzenia.
Podsumowanie
Prawidłowe rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem wymaga od pracodawcy skrupulatności w dokumentacji i precyzji w obliczaniu terminów. Kluczem do sukcesu jest zachowanie formy pisemnej, rzetelne uzasadnienie decyzji w przypadku umów na czas nieokreślony oraz respektowanie uprawnień pracowniczych, takich jak dni na poszukiwanie pracy czy prawo do urlopu. Pamiętając o ochronie pracowników w wieku przedemerytalnym oraz tych przebywających na zwolnieniach lekarskich, pracodawca może przeprowadzić proces rozstania w sposób profesjonalny i zgodny z literą prawa. Wykorzystanie nowoczesnych narzędzi do ewidencji czasu pracy dodatkowo wspiera firmę w monitorowaniu stażu i limitów, co buduje wizerunek rzetelnego i zorganizowanego przedsiębiorcy.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem
Oświadczenie o wypowiedzeniu jest oświadczeniem jednostronnym, co oznacza, że staje się skuteczne w momencie, gdy doszło do pracownika w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. Podpis pracownika na kopii dokumentu nie jest warunkiem koniecznym do skuteczności rozwiązania umowy, a jedynie dowodem, że pismo zostało mu doręczone. Odmowa podpisu/odbioru nie przekreśla skuteczności, jeśli oświadczenie doszło do pracownika w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z treścią, a notatka ze świadkami pełni jedynie funkcję dowodową.
Tak, skrócenie okresu wypowiedzenia jest możliwe na dwa sposoby. Po pierwsze, na mocy porozumienia stron po dokonaniu wypowiedzenia umowy, pracodawca i pracownik mogą ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy (nie zmienia to trybu wypowiedzenia). Po drugie, pracodawca może jednostronnie skrócić trzymiesięczny okres wypowiedzenia do maksymalnie jednego miesiąca w przypadku ogłoszenia upadłości, likwidacji firmy lub z innych przyczyn niedotyczących pracowników. W tej drugiej sytuacji pracownikowi przysługuje odszkodowanie za pozostałą część okresu wypowiedzenia.
Pracownik ma prawo do korzystania ze świadczeń chorobowych w okresie wypowiedzenia, jeśli jego stan zdrowia tego wymaga. Należy jednak zaznaczyć, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim, które rozpoczęło się po wręczeniu wypowiedzenia, nie przesuwa terminu rozwiązania umowy o pracę. Umowa rozwiąże się z upływem okresu wypowiedzenia, nawet jeśli pracownik w tym dniu nadal będzie niezdolny do pracy. Pracodawca co do zasady nie wypowiada umowy w czasie choroby, ale zakaz z art. 41 KP nie obowiązuje, gdy upłynął już okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
Te artykuły również mogą być pomocne:
Wypowiedzenie umowy o pracę w pigułce
Kodeks pracy przewiduje kilka trybów rozwiązania umowy o pracę. Jak wypowiedzieć ją skutecznie i zgodnie z prawem?
Ustne wypowiedzenie umowy o pracę - czy zwolnienie ustne obowiązuje?
W przypadku rozwiązania stosunku pracy czasem pomiędzy stronami dochodzi do sporów. Powodem mogą być roszczenia wynikające z nieprawidłowego wypowiedzenia umowy
#udostępnij jeżeli ten artykuł jest przydatny:
